2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ — бетон зуурмаг нийлүүлэлтийн үлдэгдэл төлбөр болон гэрээний алданги төлөх маргаан. Нэхэмжлэгч тал нь хариуцагч талтай бетон зуурмаг нийлүүлэх хоёр удаагийн гэрээ байгуулсан бөгөөд нийлүүлсэн барааны үлдэгдэл төлбөр болон гэрээнд заасан хугацаа хэтэрсэн тул алданги төлүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Үлдэгдэл төлбөр болон гэрээний дагуу тооцох алдангийг нийлүүлсэн барааны үнийн дүнгийн 0,5 хувиас хэтэрсэн хэмжээгээр гаргуулж өгөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Эхний гэрээний үлдэгдэл төлбөрийг орон сууц өгөхөөр тохиролцсон тул алданги төлөх үндэслэлгүй, мөн хоёр дахь гэрээний алдангийн тооцоолол ойлгомжгүй байна гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн төлбөр болон хоёр дахь гэрээний алдангийг төлөхийг шийдвэрлэсэн ба харин эхний гэрээний алдангийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хоёр дахь гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон алдангийг төлөх ёстой, учир нь бетон зуурмаг нийлүүлэх гэрээний дагуу төлбөр төлөх хугацаа хэтэрсэн тул Иргэний хууль 232.6-д заасан алдангийн эрх үүснэ.
• Эхний гэрээний алдангийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь нэхэмжлэгч тал нь гэрээний дагуу төлбөрийг орон сууцаар төлөхөөр тохиролцсон боловч тухайн орон сууц нь хугацаандаа ашиглалтад ороогүй байсан тул төлбөрийн гүйцэтгэлд харилцан нөлөөлсөн баримт тогтоогдсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээнд заасан хугацаа хэтрүүлсэн тал нь хоног тутамд гүйцэтгэх үүргээ биелүүлээгүй үнийн дүнгийн 0,5 хувиас хэтрэхгүй хэмжээгээр алданги төлөх үүрэг хүлээдэг (Иргэний хууль 232.6).
• Гэрээний талууд төлбөрийг бэлэн мөнгөөр төлөх эсвэл өөр хэлбэрээр (жишээ нь: орон сууц) тооцох талаар тохиролцсон бол тухайн тохиролцоо нь төлбөрийн гүйцэтгэлийн үндэслэл болно.
• Үлдэгдэл төлбөр болон алдангийг нэхэмжлэхдээ гэрээний заалт болон бодит үйл явдал (бараа нийлүүлсэн баримт, хугацаа хэтэрсэн баримт)-тай шууд холбож байна (Иргэний хууль 243.1, 225.1).