Баян-Өлгий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эдийн бус гэм хор болох нэр төр, алдар хүнд, сэтгэл санааны хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр нөхөн төлүүлэх болон хууль зүйн туслалцааны зардал нөхөн олгох асуудал. Нэхэмжлэгч нь эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад үндэслэлгүйгээр ажлаас чөлөөлөгдсөн, эрүүгийн хэрэгт холбогдсон үйлдлээс үүдэн нэр төр, алдар хүнд, сэтгэл санааны хохирол амссан гэж үзэн төрийн нөөц сангаас хохирлоо нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Засаг дарга нарын хууль бус шийдвэр гаргаж, ажлаас чөлөөлсөн, эрүүгийн хэрэг үүсгэсэн үйлдлээс үүдэн нэр төр, алдар хүнд, сэтгэл санааны хохирол амссан тул эдгээрийг мөнгөн хэлбэрээр нөхөн төлүүлнэ гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн эдийн бус гэм хор амссан тухай баримт нотлогдохгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хууль зүйн туслалцааны зардлыг нөхөн олгохоор шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангаж, зарим хэсгийг өөрчилсөн. Учир нь нэхэмжлэгч өмгөөлөгч нарт хууль зүйн туслалцаа авахад төлсөн хөлс болон мөрдөн шалгах, шүүх хуралдаанд оролцоход гарсан замын зардал, зочид буудлын зэрэг бусад зардлуудыг баримтжуулж нотлогдсон тул эдгээрийг нөхөн олгох үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэр төр, алдар хүндийг гутаасан гэх үндэслэл нь бодит байдалтай нийцэхгүй мэдээлэл тараасан баримт дээр үндэслэлтэй байх ёстой тул нотлох баримтгүй бол нэр төр гутаагдсан гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 511.1).
• Сэтгэл санааны хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр нөхөн төлөх асуудал нь тухайн гэм хорыг арилгах зохицуулалтад сэтгэл санааны хохирлыг хэрхэн тооцох талаар тусгайлан заагаагүй бол мөнгөн хэлбэрээр нөхөн төлөх үндэслэл хангалтгүй (Иргэний хууль 230, 511).
• Хууль зүйн туслалцаа авахад төлсөн хөлс болон мөрдөн шалгах, шүүх хуралдаанд оролцоход гарсан бусад бодит зардал нь нэхэмжлэгчийн хууль зүйн туслалцаа авах үндсэн эрхтэй холбоотой тул түүнийг нөхөн төлөх эрхтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.1, 45.2).