Баян-Өлгий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний эргэн төлөлтийн хуваарь болон зээлийн шимтгэлийн хэмжээг тогтоох нь талуудын чөлөөт байдал болон хууль ёсны шаардлагад нийцэж буй эсэх тухай маргаан. Зээлдэгч нар зээлийн төлбөрөө хугацаа хэтлэн төлөөгүй, зээлийн үүргээ биелүүлээгүй тул банк зээлийн үндсэн мөн, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах болон барьцаа хөрөнгийг дуудлага худалдаанд оруулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүй, төлөлт нь хугацаа хэтэрсэн тул зээлийн үлдэгдэл болон хүүг гаргуулах, барьцаа хөрөнгийг дуудлага худалдаанд оруулах шаардлагатай.
• Хариуцагч: Зээлийн эргэн төлөлтийн хэмжээг бодит чадамжид нь үндэслэн тогтоогүй, сар тутам төлөх дүн нь хэт өндөр тул гэрээг шинэчлэн тогтоох, зээлийн шимтгэлээс хууль бусаар суутгасан мөнгөг хасах шаардлагатай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь зээлийн шимтгэлийн хэмжээг талууд гэрээ байгуулахдаа чөлөөт байдлын хүрээнд тохиролцсон тул энэ нь талуудын хүсэл зоригоор хийсэн зохиомол үйлдэл гэж үзнэ, мөн банкны зүгээс шимтгэлийг гэрээнд заасан журмын дагуу тогтоосон нь мөнгөн хөрөнгийн тухай хуулийн шаардлагыг хангаж байгаа юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд зээлийн шимтгэлийн хэмжээ, төлөх нөхцөлийг гэрээгээр тохиролцсон тул энэ нь талуудын чөлөөт байдлын хүрээнд хийсэн зохиомол үйлдэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 189.1).
• Банкны зүгээс зээлийн шимтгэлийн хэмжээг гэрээнд заасан журмын дагуу тогтоосон нь мөнгөн хөрөнгийн тухай хуулийн шаардлагыг хангаж буй гэж дүгнэв (Мөнгөн хөрөнгийн тухай хууль 6.5).
• Зээлдэгч гэрээнд заасан төлбөрийн үүргээ биелүүлээгүй, төлөлт нь хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд зээлийн барьцаа хөрөнгийг дуудлага худалдаанд оруулах нь эрх зүйн үндэслэлтэй (Иргэний хууль 451.1, 453.1).