Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлэх болон бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцуулах, эд хөрөнгийг чөлөөлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан авах гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөр төлсөн боловч хариуцагч нь уг хөрөнгийг гуравдагч этгээдэд бэлэглэлийн гэрээгээр шилжүүлсэн тул гэрээний үүргээ биелүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нь бэлэглэлийн гэрээг буцааж цуцалж, хөрөнгийн бүртгэлийг өөрийн нэр дээр буцаан гаргасан тул гэрээний үр дагавар арилсан гэж үзэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь худалдах гэрээний үүргээ зөрчиж, хөрөнгийг гуравдагч этгээдэд шилжүүлсэн тул бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцуулж, гэрээний үүргээ биелүүлэхийг шаардаж байна.
• Хариуцагч: Бэлэглэлийн гэрээг буцааж цуцалсан тул гэрээний үр дагавар арилсан, мөн нэхэмжлэгч нь худалдах гэрээний дагуу төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшиж байна гэж үзэж байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч нарт холбогдох бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулсан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн бөгөөд хариуцагч нарт холбогдох бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцох, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Учир нь хариуцагч нь бэлэглэлийн гэрээг буцааж цуцалж, эд хөрөнгийн бүртгэлийг өөрийн нэр дээр буцаан гаргасан тул гэрээний үр дагавар арилсан гэж үзсэн. Мөн нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу эд хөрөнгийг эзэмшиж, ашиглаж байсан тул хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэл болох түрээсийн орлогын хохирлыг тооцох шаардлагагүй, учир нь нэхэмжлэгч нь үүргээ гүйцэтгэх явцад хөрөнгийг эзэмшиж байсан тул энэ нь хууль бус эзэмшил биш юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцлийн үр дагавар арилж, талууд өгсөн, авснаа буцаасан тохиолдолд тухайн гэрээний хүчин төгөлдөр бус тооцуулах шаардлага хэрэгсэхгүй болно (Иргэний хууль 56.1.2).
• Нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу эд хөрөнгийг эзэмшиж, ашиглаж байсан тул түүний эзэмшил нь хууль бус эзэмшил биш, учир нь үүргүүдийн харилцаанд үндэслэн хөрөнгийг эзэмшиж байсан баримттай (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль).
• Үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ гүйцэтгэсэн эсвэл үүрэг гүйцэтгүүлэгчид зайлшгүй орох байсан орлогын хохирлыг арилгуулах эрхтэй боловч нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу эзэмшиж байсан хугацааг хохирол гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 243.1).