Дорнод аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Өөр хэлцлийг халхавчлах зорилготой бэлэглэлийн гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдал болон түүний үр дагаврыг арилгуулах маргаан. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөрийг нь бүрэн төлсөн боловч хариуцагч нь өмчлөх эрх шилжихээс өмнө өөр этгээдтэй бэлэглэлийн гэрээ байгуулж, эд хөрөнгийг шилжүүлсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Бэлэглэлийн гэрээ нь өмнөх худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг гүйцэтгэх явцад өөр хэлцлийг халхавчлах зорилготой тул хүчин төгөлдөр бус бөгөөд төлсөн мөнгө болон учирсан хохирлыг барагдуулах ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Бэлэглэлийн гэрээ нь хууль ёсны хүчин төгөлдөр гэрээ бөгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгийг авахад өөрийн оролцоо байсан гэж маргав.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх бэлэглэлийн гэрээг хүчингүй болгож, хохирлыг барагдуулахыг шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг арилгуулахтай холбоотой хууль зүйн заалтыг нэмж шийдвэрлэв. Учир нь талуудын хооронд байгуулсан бэлэглэлийн гэрээ нь өмнөх худалдах, худалдан авах гэрээний үүргийг биелүүлэх явцад хийгдсэн тул энэ нь өөр хэлцлийг халхавчлах зорилготой хэлцэл байна (Иргэний хууль 56.1.3). Мөн нэхэмжлэгч нь тухайн хэлцлийн улмаас эрх, ашиг сонирхолд нь хохирол учруулсан сонирхогч этгээд тул хэлцлийн үр дагаврыг арилгуулах шаардлага тавих эрхтэй (Иргэний хууль 56.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэрэв хэлцэл нь өмнөх худалдах, худалдан авах гэрээний үүргийг халхавчлах зорилготой, төлбөрийн шинж чанартай бол түүнийг бэлэглэлийн гэрээ гэж үзэхгүй, хүчин төгөлдөр бус гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.3).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг арилгуулах шаардлагыг тавих эрх нь тухайн хэлцлийн улмаас эрх, ашиг сонирхолдоо хохирол учруулсан сонирхогч этгээдэд хамаарна (Иргэний хууль 56.4).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл байсан тул түүнийг хэрэгжүүлсэн бүх зүйлсийг харилцан буцааж өгөх, боломжгүй бол үнийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).