Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөр олгохгүй байх гэрээний заалт хүчин төгөлдөр эсэх болон даатгагч нөхөн төлбөр олгох үүрэг хүлээх эсэх тухай маргаан. Даатгуулагч компани нь зочид буудал, рестораны үйл ажиллагааны явцад гал түймрийн улмаас эд хөрөнгө болон бизнесийн тасалдал гэх мэт хохирол амссан тул даатгагчаас нөхөн төлбөр авахыг шаарджээ. Гэвч даатгагч нь даатгуулагч холбогдох дүрэм журам, хууль тогтоомжийг зөрчсөн тул гэрээний заалтын дагуу нөхөн төлбөр олгохгүй байх үндэслэлтэй гэж үзэн татгалзсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгагч нь гал түймрийн эрсдэлийг даатгасан тул хохирлыг нөхөн төлөх ёстой бөгөөд даатгалын гэрээний хууль бус заалт нь хүчин төгөлдөр бус болгогдох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Даатгуулагч нь галын аюулгүй байдлын дүрэм, журам болон холбогдох хууль тогтоомжийг зөрчсөн тул даатгагч нөхөн төлбөр олгохгүй байх нь гэрээний үндэслэлтэй гэж маргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон тул давж заалдах шатны шүүх шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нөхөн төлбөрийн зарим хэсгийг гаргуулах шийдвэр гаргав. Даатгуулагч нь галын аюулгүй байдлын дүрэм, журам болон хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын зааварчилгааг зөрчсөн байсан тул даатгагч нь Даатгалын тухай хуулийн 8.5, 8.5.1-д заасан нөхөн төлбөр олгохоос татгалзах үндэслэл хангагдсан гэж үзсэн. Гэрээний заалт нь хууль зөрчсөн эсэх тухайд даатгагч нь даатгалын үйл ажиллагааны үндсэн зорилго болон хууль ёсны эрхээ зөрчөөгүй тул тухайн заалтыг хүчин төгөлдөр бус болгох үндэслэлгүй байна (Иргэний хууль 56.1.1, 56.1.9).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгуулагч нь холбогдох дүрэм, журам, хууль тогтоомжийг зөрчсөн тохиолдолд даатгагч нь Даатгалын тухай хуулийн 8.5, 8.5.1-д заасан нөхөн төлбөр олгохоос татгалзах эрхтэй.
• Даатгалын гэрээний заалт нь хууль болон даатгагчийн үйл ажиллагааны үндсэн зорилгыг шууд зөрчсөн бодит баримт тогтоогдоогүй бол тухайн заалт хүчин төгөлдөр хэвээр байна (Иргэний хууль 56.1.1, 56.1.9).
• Даатгуулагч нь эрсдэл үүсэх нөхцөл орчныг бүрдүүлсэн, хууль дүрэм зөрчсөн үед даатгагч нь Иргэний хууль 431.1-д заасан нөхөн төлбөр олгох үүргээ биелүүлэхгүй байх нь хууль ёсны юм.