Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэх маргаан — хамтран зээлдэгчээс зээлийн үндсэн мөнгө, хүү болон алдангийг гаргуулах тухай. Зээлдэгч нас барсан тул хамтран зээлдэгч болох хариуцагчид зээлийн үүрэг шилжсэн бөгөөд нэхэмжлэгч тал зээлийн эргэн төлөлтийн хугацаа хэтэрсэн тул нийт ойролцоогоор 22 сая төгрөгийн зээл, хүү, алдангийг гаргуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нас барсан тул хамтран зээлдэгч нь зээлийн үүрэг хүлээх ёстой бөгөөд зээлийн үндсэн мөнгө, хүү, алдангийг бүрэн гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээнд гарын үсэг зурсан боловч мөнгө бодитоор хүлээн авч зарцуулаагүй, мөн нэхэмжилж буй алдангийн хэмжээ нь хуульд заасан хязгаарлалтыг хэтэрсэн тул шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, үлдэгдэл хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бол хяналтын шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Учир нь анхан шатны шүүх шийдвэрийн тодорхойлох болон үндэслэх хэсэгт талуудын тайлбар, татгалзал болон тэдгээрийг хэрхэн үгүйсгэсэн талаарх эрх зүйн дүгнэлтийг бүрэн тусгаагүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 118-д заасан шийдвэрийн агуулгын шаардлагыг хангаагүй байна. Мөн зээлдэгч нас барсан байхад түүний эрх, үүрэг өв залгамжлагчид шилжсэн эсэх талаар эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүхийн шийдвэрийн тодорхойлох болон үндэслэх хэсэгт талуудын тайлбар, татгалзал болон тэдгээрийг хэрхэн үгүйсгэсэн талаарх эрх зүйн дүгнэлтийг заавал тусгах ёстойтой тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр агуулгын хувьд хүчингүй байна (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 118).
• Зээлдэгч нас барсан тохиолдолд түүний эрх, үүрэг өв залгамжлагчид шилжсэн эсэхийг тогтоож, эрх зүйн дүгнэлт хийх шаардлагатай тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг дагаж мөрдөх ёстойтой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 118.3, 118.4).
• Шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны, үндэслэл бүхий байх ёстой тул агуулга болон журмын зөрчөл олдсон тохиолдолд шийдвэрийг хүчингүй болгож буцаах үндэстэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 167.1.5).