Өвөрхангай аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэх маргаан — хамтран зээлдэгч хариуцагчийн зээлийн үндсэн мөнгө, хүү болон алдангийг гаргуулах тухай. Сум хөгжүүлэх сангаас талийгаач зээлдэгчид зориулан олгосон зээлийн эргэн төлөлтийн хугацаа хэтэрсэн тул хамтран зээлдэгч хариуцагчийн хариуцлагыг шилжүүлэн, зээлийн үндсэн мөнгө болон нэмэгдэл төлбөрийг гаргуулах асуудал үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нас барсан тул хамтран зээлдэгч хариуцагч нь зээлийн үндсэн мөнгө, хүү, алдангийг бүрэн төлөх үүрэгтэй тул нийт ойролцоогоор 22 сая төгрөгийг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээнд гарын үсэг зурсан боловч мөнгө бодитоор хүлээн авч, зарцуулаагүй, мөн зээл олгох үйл явц хууль бус байсан, нэхэмжилж буй алдангийн хэмжээ хэтэрсэн гэж үзэн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөөгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, үлдэгдэл хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Хариуцагч нь хамтран зээлдэгч учраас зээлийн үндсэн мөнгө болон хүүг төлөх үүрэгтэй тул үндсэн зээл болон хүүг гаргуулахаар шийдсэн. Гэвч нэхэмжлэлийн алдангийн хэмжээ нь үндсэн зээлийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрсэн байсан тул Иргэний хууль 232.6-д заасан хязгаарлалтын дагуу зөвхөн үндсэн зээлийн 50 хувьтай тэнцэх хэмжээний алдангийг гаргуулахаар шийдсэн. Ингэхдээ нэхэмжлэгч нь нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх үүрэгтэй тул зээлийн гэрээ болон журмын дагуу олгогдсон үндсэн зээл, хүү, алдангийн хэмжээг бодитоор тогтоож, үлдэгдэл шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээгээр тогтоосон үүрэг гүйцэтгэх хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд хамтран зээлдэгч нь үндсэн мөнгө, хүүг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 281.1, 282.1).
• Алдангийн хэмжээ нь гүйцэтгэхгүй байгаа үүрэг, анзын нийт дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй (Иргэний хууль 232.6).
• Нэхэмжлэгч нь өөрийн шаардлага ба түүний үндэслэл болох нотлох баримтыг өөрөө гаргаж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.1).