Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөр олгох үүрэг хүлээх эсэх, даатгуулагчийн өөрийн хүлээх хариуцлагын хэмжээг тодорхойлох маргаан. Даатгуулагч нь тээврийн хэрэгслээр зам тээврийн осол гаргаж, адуу мөргөсөн тул хохирлын нөхөн төлбөр авахыг шаардсан боловч хариуцагч даатгагч нь жолоочийн хурд хэтэрсэн гэж үзэн төлбөр олгохоос татгалзсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгагч нь хурд хэтэрсэн гэх үндэслэлээр төлбөр олгохоос татгалзах нь үндэслэлгүй, өөрийн хүлээх хариуцлагын хэмжээг хасаж төлбөр олгох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Шинжээчийн дүгнэлтээр жолооч хурдны хязгаар хэтрүүлсэн тул даатгалын гэрээний үндсэн нөхцөлийн дагуу нөхөн төлбөр олгох үүрэггүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Шинжээчийн дүгнэлтээр хурд хэтэрсэн гэж үзсэн боловч энэ нь даатгагчийн төлбөр олгохоос татгалзах үндэслэл болохгүй, учир нь ослын шалтгаан нь адуу мал мөргөсөн болгоход хамаарч болгоомжгүй осол байсан тул даатгагч нь гэрээний дагуу нөхөн төлбөрийн 50 хувийг олгох ёстой гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шинжээчийн дүгнэлтээр хурд хэтэрсэн гэж үзсэн ч ослын үеийн нөхцөл байдал, адуу мал зам дээр байсан гэх баримт нь даатгуулагчийн санаатай эсвэл илтэд болгоомжгүй үйлдэл биш, харин болгоомжгүй зам тээврийн осол байсан тул даатгагч нь нөхөн төлбөр олгохоос татгалзах үндэслэл хангаагүй (Даатгалын тухай хууль 8.5).
• Даатгуулагч нь шөнийн цагаар суурин газрын хооронд зорчиж байх үед осол гаргасан тул талуудын тохиролцсон даатгуулагчийн өөрийн хүлээх хариуцлагын хэмжээг хасаж нөхөн төлбөр олгох заалт хүчин төгөлдөр байна (Даатгалын гэрээ 3.13, 3.14.2).
• Замын хөдөлгөөний дүрэм болон Хөдөлмөрийн тухай хууль 88.1-д заасны дагуу ослын цаг болон замын төрлийг тодорхойлсноор даатгуулагчийн хариуцлагын хэмжээг тооцох үндэслэл тогтоогдсон.