Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгчөөр тогтоох болон хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх, хохирол гаргуулах тухай маргаан. Нэхэмжлэгч тал нь хариуцагч талд ажил, үйлчилгээ үзүүлж, түүний төлбөрийн зарим хэсгийг үл хөдлөх эд хөрөнгө авч барагдуулахаар (бартер) амаар хэлцэл байгуулсан бөгөөд үлдэгдэл төлбөрийг мөнгөн хэлбэрээр бүрэн төлж дуусгасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажил, үйлчилгээний төлбөрийг бартер болон мөнгөөр бүрэн барагдуулсан тул үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгчөөр тогтоогдож, бүртгэл хийлгэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Хэлцэл байгуулаагүй, нэхэмжлэгч тал нь тохиролцсон талбайгаас илүү хэмжээний талбай эзэмшсэн тул үл хөдлөх эд хөрөнгийг хууль бус эзэмшиж байгаа бөгөөд үүний үнэ цэнийн зөрүү болон хохирлыг нэхэмжлэх ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, сөрөг нэхэмжлэлийн тухай хэсгийг Иргэний хууль 219.1-д үндэслэн өөрчилж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Учир нь нэхэмжлэгч тал нь үл хөдлөх эд хөрөнгийг 2020 оноос хойш бодитоор эзэмшиж, ашиглаж байгаа бөгөөд хэлцлийн дагуу худалдан авагчийн үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнэ төлөх үүргээ бүрэн биелүүлсэн тул (Иргэний хууль 243.1) нэхэмжлэгчийг хууль бус эзэмшигч гэж үзэх үндэслэлгүй, мөн хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэхэмжлэгч тал нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнэ төлөх үүргээ ажил, үйлчилгээ үзүүлэх болон мөнгөн хэлбэрээр бүрэн биелүүлсэн тул тухайн хөрөнгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх эрхтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Нэхэмжлэгч тал нь хөрөнгийг бодитоор эзэмшиж, ашиглаж байгаа бөгөөд хэлцлийн дагуу төлбөрөө барагдуулсан тул хууль бус эзэмшигч гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 106.1).
• Хариуцагч тал нь нэхэмжлэгчийг хууль бус эзэмшигч гэж үзэн хохирол гаргуулж авах шаардлага нь үндэслэлгүй, учир нь нэхэмжлэгч тал нь хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшээгүй, харин хэлцлийн дагуу эзэмшиж байгаа (Иргэний хууль 106.2).