Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох болон өмчлөх эрхийг шилжүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь өөрийн өмчит үл хөдлөх эд хөрөнгийг бусдын өр төлбөрийг барагдуулах, зээл авах зорилгоор хариуцагчийн нэр дээр шилжүүлсэн бөгөөд уг хэлцэл нь бодит худалдах хүсэл зориггүй байсан тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Үл хөдлөх эд хөрөнгийг бодит худалдах зорилгогүйгээр, зөвхөн зээлийн барьцаанд тавих зорилгоор дүр үзүүлэн гэрээ байгуулсан тул уг хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнийн төлбөрийг бүрэн төлсөн тул худалдах-худалдан авах гэрээ хүчин төгөлдөр, өмчлөх эрх шилжих ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хоёр хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцсон бол давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн гомдлыг хангаж, анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Хариуцагч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнийн төлбөрийг төлсөн боловч нэхэмжлэгч нь үнийн төлбөр авах хүсэл зориггүй, зөвхөн зээл авах зорилгоор дүр үзүүлэн гэрээ байгуулсан тул уг хэлцэл нь талуудын ямарваа эрх үүрэг хүлээх хүсэл зориггүй, зөвхөн гадаад илэрхийллийг бий болгох зорилготой хэлцэл гэж үзсэн (Иргэний хууль 56.1.2). Мөн анхны хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл тул түүний үндсэн дээр хийсэн дараагийн хэлцэл мөн хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.10).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцэл хийсэн талууд түүнийг хэрэгжүүлэх ямарваа эрх үүрэг хүлээх хүсэл зориггүй, зөвхөн гадаад илэрхийллийг бий болгох зорилготой бол тухайн хэлцэл нь хийсэн үеэсээ хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.2).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн үндсэн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байх тохиолдолд түүний үндсэн дээр хийсэн дараагийн бүх хэлцэл мөн хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.10).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх хэлцлийн үндсэн дээр шилжиж байгаа бол уг хэлцлийг бүртгүүлснээр өмчлөх эрх шинэ өмчлөгчид үүсэж, өмнөх өмчлөгчийн өмчлөх эрх дуусгавар болно (Иргэний хууль 110.1).