Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, алданги болон валютын ханшийн зөрүүг гаргуулах маргаан. Шатахуун нийлүүлэгч тал гэрээний дагуу шатахуун нийлүүлсэн боловч худалдан авагч тал төлбөрийн үлдэгдлээ хугацаанд нь төлөөгүй тул төлбөр, алданги болон валютын ханшийн зөрүүг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Шатахууны төлбөрийн үлдэгдэл, гэрээнд заасан алданги болон валютын ханшийн өсөлтөөс үүдэлтэй хохирлыг гаргуулах шаардлагатай гэж үзэв.
• Хариуцагч: Төлбөрийн тооцоо буруу хийгдсэн, нэхэмжлэгч тал санхүүгийн анхан шатны баримт болон тооцоог зохих ёсоор нийлүүлээгүй тул алданги төлөх үндэслэлгүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх төлбөр болон алдангийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хариуцагч тал төлбөр төлөх үүргээ гүйцэтгэхгүй орхисон тул алданги шаардах эрхтэй байсан бөгөөд гэрээний хугацаа сунгагдсанд тооцогдох тул алданги тооцох нь зүйтэй байсан (Иргэний хууль 72.7, 232.3), мөн хариуцагч тал төлбөр төлөх хугацаа хэтрүүлсэн нь нэхэмжлэгчийн эс үйлдэхүйгээс шалтгаалсан гэх тайлбар нь баримтаар нотлогдоогүй тул алданги төлөх үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1). Валютын ханшийн зөрүүний хохирлыг нэхэмжлэхэд нэхэмжлэгч тал шатахууныг ямар валютаар авдаг болох талаар баримттай нотлохгүй байсан тул уг шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25, 38).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын байгуулсан гэрээний хугацаа дуусах үед гэрээг цуцлах талаар бичгээр санал гаргаагүй бол гэрээ дахин сунгагдсанд тооцогдох тул гүйцэтгэхгүй үүргийн алдангийг тооцох үндэслэлтэй (Иргэний хууль 72.7).
• Гэрээний дагуу гүйцэтгэх үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тал нь гэрээнд заасан алдангийг төлөх үүрэгтэй, учир нь алдангийн хэмжээ нь гэрээний нөхцөл болон хуульд заасан дээд хязгаараас хэтрэхгүй байх ёстой (Иргэний хууль 232.3, 232.4, 232.6).
• Хохирлыг нэхэмжлэхдээ тухайн хохирол үүссэн үндэслэл, баримтыг бүрэн нотлохгүй бол шүүх уг шаардлагыг хэрэгсэхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2).