Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлж, төлбөр тооцоо хийх маргаан. Нэхэмжлэгч тал асфальтны үйлдвэр болон тоног төхөөрөмжийг тохиролцсон үнээр зарахаар гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч тал төлбөрөө төлөөгүй гэж үзэн төлбөр гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч тал нь гэрээний тал биш, мөн эд хөрөнгийн чанар, техникийн баримт бичиг дутмаг байсан тул ашиглах боломжгүй болсон гэх үндэслэлээр маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу тохиролцсон үнийг гаргуулж өгөх ёстой тул гэрээний тал болох хариуцагч ХХК-ээс төлбөр нэхэмжилж байна.
• Хариуцагч: Гэрээний төслийг зуучлагч этгээдүүдээр дамжуулж байгуулсан бөгөөд үйлдвэр нь техникийн баримт бичиггүй, эвдрэлтэй байсан тул ашиглах боломжгүй болсон, тиймээс төлбөр төлөхгүй гэсэн байр суурьтай байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагч ХХК-иас төлбөр гаргуулах шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хариуцагч тал нь гэрээ байгуулсан тайлбараас нь гэрээний тал болох нь тогтоогдсон тул гэрээний үүрэг биелүүлэх ёстой, мөн хариуцагч тал эд хөрөнгийг хүлээн авах үед догодлыг шалгах үүргээ биелүүлээгүй, нэн даруй шалган авахгүй бол эд хөрөнгийн доголдолд үндэслэн шаардлага гаргах эрхээ алдана (Иргэний хууль 255.1.1, 255.1.2) гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хариуцагч талын гаргасан тайлбарыг нотолгооны хэрэгсэлд тооцож, гэрээ байгуулсан этгээдийг тогтоосон тул гэрээний тал гэж үзэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 37.2).
• Худалдан авагч нь эд хөрөнгийн доголдолтой байсныг мэдэх боломжтой байсан эсвэл аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхэлдэг этгээд нэн даруй шалган авах үүргээ биелүүлээгүй тул эд хөрөнгийн чанарын асуудлаар шаардлага гаргах эрхээ алдсан гэж дүгнэв (Иргэний хууль 255.1.1, 255.1.2).
• Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлэлт нь гэрээний талуудын харилцан тохиролцоо болон баримтжуулсан тайлбарт үндэслэн тогтоогдсон тул төлбөр төлөх үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 243.1).