Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээ цуцлагдсан тул төлөгдсөн урьдчилгаа төлбөрийг буцаан авах болон хохирлыг тооцох маргаан. Нэхэмжлэгч нар гэрээний дагуу ойролцоогоор 13 сая төгрөг төлсөн боловч гэрээний үүрэг биелэгдээгүй үндэслэлээр гэрээг цуцалж, төлсөн мөнгөө буцаан авах шаардлага гаргасан. Хариуцагч тал нэхэмжлэгч нарыг эдлэлд гэмтэл учруулсан тул үүнийг төлбөртэй нь харилцан тооцох ёстой гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний үүрэг биелэгдээгүй тул гэрээг цуцалж, төлсөн урьдчилгаа төлбөрөө буцаан авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч тал эдлэлд хохирол учруулсан тул төлсөн мөнгө нь учирсан хохиролтойгоо харилцан тооцогдох ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаав. Учир нь нэхэмжлэгч тал гэрээг ямар үндэслэлээр цуцалж байгааг тодорхойлох, мөн маргаантай холбоотой гэрээг нотлох баримтаар авах хүсэлтийг анхан шатны шүүх хангаагүй тул хэргийн оролцогчийн нотлох баримт бүрдүүлэх эрхийг зөрчсөн байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээнд заасны дагуу эсвэл хуульд заасан нөхцөл үүссэнээр аль нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, гэрээ биелснээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Шүүх хэргийн оролцогчийн гаргасан нотлох баримт бүрдүүлэх хүсэлтийг хангаагүй нь хэргийн үйл баримтыг бодитой тогтооход ач холбогдолтой баримтыг дутуу бүрдүүлсэн гэж үзнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.6).
• Нэхэмжлэгч тал гэрээнээс татгалзах үндэслэлийг тодорхойлохгүй, шүүх маргаантай холбоотой гэрээг хэрэгт нотлох баримтаар авахгүй байсан нь хэргийн үйл баримтыг бүрэн тогтоож, эрх зүйн дүгнэлт өгөх үүргээ хэрэгжүүлээгүй гэж дүгнэв.