Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах, зээлийн үүрэг гүйцэтгэлийг гаргуулах болон гэрээний зарим нөхцөлийг хүчин төгөлдөр бус болгох тухай маргаан. Зээлдэгч нар зээлийн төлбөрийг хуваарийн дагуу төлж чадаагүй, нэмэлт хугацаа олгосон боловч үүргээ биелүүлээгүй тул банк зээлийг нэг талын санаачилгаар цуцлан, үлдэгдэл өр болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ зөрчин төлбөрөө барагдууласан тул зээлийг нэг талын санаачилгаар цуцлан, үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон шүүх зардал гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Цар тахлын нөхцөл байдлаас үүдэн төлбөрөө хойшлуулсан, төлсөн төлбөрүүд нь хүүнд суутгагдсан тул гэрээний шимтгэл авах заалт нь шударга бус бөгөөд хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, төлсөн шимтгэлийг буцаан авах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрт нэхэмжлэгчийн гомдолтой холбоотой зарим заалтыг засаж, өөрчилсөн. Учир нь зээлдэгч нар нэмэлт хугацаа олгосны дараа ч төлбөрөө биелүүлээгүй тул банк зээлийг нэг талын санаачилгаар цуцлах эрхтэй байсан бол, хариуцагчийн шимтгэл буцаан авах шаардлага нь гэрээний стандарт нөхцөл болон харилцан итгэлцлийн зарчимд нийцсэн тул хүчин төгөлдөр бус болгох үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нар гэрээнд заасан төлбөрийн үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй, нэмэлт хугацаа олгосны дараа ч зөрчлөө арилгаагүй байсан тул банк зээлийг нэг талын санаачилгаар хугацаанаас нь өмнө цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 225, 226).
• Гэрээний шимтгэл авах заалт нь талуудын харилцан тохиролцосон нөхцөл бөгөөд энэ нь хууль зөрчсөн хэлцэл гэж үзэх үндэслэлгүй тул шимтгэлийг буцаан авах шаардлага хангагдаагүй (Иргэний хууль 202.2.5, 451.1).
• Шүүхийн шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүргээ гүйцэтгүүлэх боломжтой (Иргэний хууль 175.1).