Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзэх болон бэлэглэсэн мөнгө, төлбөрийг буцаан авах маргаан. Нэхэмжлэгч нь хүү, бэр нарынхаа орон сууц худалдан авах зорилгоор бэлэглэлийн гэрээ байгуулж, орон сууцны урьдчилгаа төлбөр болон зээлийн төлбөрийг хариуцагч талуудад шилжүүлсэн боловч тэдний гэр бүл салагдсанаар бэлэглэлийн зорилго биелэх боломжгүй болсон тул мөнгийг буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Бэлэглэлийн зорилго биелэхгүй болсон тул гэрээг хүчингүй болгож, шилжүүлсэн мөнгө болон зээлийн төлбөрийг буцаан авах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Бэлэглэлийн гэрээ нь ямар нэгэн тусгай нөхцөлгүйгээр хийгдсэн бөгөөд хариуцагч тал гэрээний үүргээ биелүүлж, мөнгийг зориулалтын дагуу ашигласан тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх бэлэглэлийн гэрээ байгуулагдаагүй гэж үзэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж тогтоосон. Учир нь бэлэглэлийн гэрээ нь банкны шаардлагад зориулан гадаад илэрхийллийг бий болгох зорилготой, хүсэл зоригийн бодит илэрхийлэлгүй хийгдсэн тул хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл болох ба, иймд хариуцагч нь бусдын зардлаар хөрөнгөжихгүй байх ёстой тул нэхэмжлэгчийн мөнгийг буцаан олгох үүрэгтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бэлэглэлийн гэрээ нь өөр хэлцлийг халхавчлах зорилго бүхий дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл байсан тул хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж дүгнэв (Иргэний хууль 56.1.3).
• Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцлийн улмаас бусдын эд хөрөнгийг үндэслэлгүйгээр олж авсан тохиолдолд эд хөрөнгийг буцаан олгох үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 492.1.1).
• Бусдын зардлаар хөрөнгөжихгүй байх зарчмын дагуу нэхэмжлэгчийн шилжүүлсэн мөнгө болон төлсөн зардлыг хариуцагч буцаан олгох ёстой (Иргэний хууль 496.1).