Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Газар эзэмших эрх шилжүүлэн худалдах гэрээний үүрэг биелээгүй, мөн гэрээнд шилжүүлсэн эд хөрөнгийн үнэ нөхөн төлөх маргаан. Нэхэмжлэгч нар газар эзэмших эрх шилжүүлэх гэрээ байгуулж, төлбөрт мөнгөн дүн болон автомашин шилжүүлсэн боловч газар нь онцгой хамгаалалтын бүсэд хамаарсан тул эзэмших эрх шилжүүлэгч албанаас татгалзсан, мөн байшин нь байгалийн гамшигт өртөн үгүй болсон тул гэрээнээс татгалзаж, төлбөрийг мөнгөөр гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газар эзэмших эрх шилжигдээгүй болон байшин үгүй болсон тул гэрээгээ цуцалж, төлсөн мөнгө болон автомашины үнийг мөнгөөр нөхөн төлүүлэх шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Газар эзэмших эрх шилжих боломжгүй болсон нь хариуцагчийн бус асуудал бөгөөд байшин нь эд хөрөнгийн доголдолгүй хүлээлгэсэн тул байгалийн гамшигт өртсөн зүйлийг хариуцахгүй гэсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагч нараас нийт 60 сая төгрөгийн төлбөрийг гаргуулж өгөхийг шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийг хэсэгчлэн өөрчилсөн тул хариуцагч талын автомашины үнэ болох 28 сая төгрөгийг гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэсэн, учир нь автомашины үнийн талаар талууд өөр өөр мөнгөн дүн заасан боловч нэхэмжлэгч тал хариуцагчийн тайлбарыг няцааж, нотлох баримтаар баталгаажуулж чадаагүй тул нэхэмжлэлийн тухайн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний дагуу шилжүүлсэн эд хөрөнгө (автомашин) биет байдлаар эргүүлэн өгөх боломжгүй болсон тул нэхэмжлэгч нь түүний үнээр мөнгөөр нөхөн төлүүлэх эрхтэй (Иргэний хууль 205.2.1).
• Нэхэмжлэгч тал нэхэмжлэлийн үндэслэл болох эд хөрөнгийн үнийн хэмжээг нотлох үүрэг хүлээнэ, учир нь хариуцагч тал автомашины үнийг өөрөөр заасан бөгөөд нэхэмжлэгч үүнийг няцааж чадаагүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.2).
• Гэрээний талууд гэрээний үүргээ биелүүлж чадаагүй эсвэл эд хөрөнгө үгүй болсон тохиолдолд гэрээнээс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 205.1, 243.1, 260.1).