Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээг бодит үйлдлээр хийгдсэн гэж үзэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь автозогсоол худалдаж авах талаар тохиролцож, мөнгөн гүйлгээ болон автомашин шилжүүлэн төлбөрийг төлсөн тул өмчлөгчөөр тогтоолгох шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь гэрээ бичгээр байгуулаагүй, мөнгийг хуримтлал үүсгэх зорилгоор шилжүүлсэн гэж үзэн төлбөрийг буцаан шилжүүлсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Автозогсоолын төлбөрийг мөнгө болон бартер хэлбэрээр бүрэн төлж дуусгасан тул гэрээний дагуу өмчлөгчөөр тогтоолгоно гэж шаарджээ.
• Хариуцагч: Худалдах, худалдан авах гэрээ бичгээр байгуулаагүй, мөнгөн гүйлгээ нь хуримтлал үүсгэх зорилготой байсан тул гэрээ байгуулаагүй гэж эсэргүүцжээ.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь нэхэмжлэгч нь автозогсоолын үнэд зориулж мөнгөн гүйлгээ болон автомашин шилжүүлсэн, тухайн эд хөрөнгийг эзэмшиж ашиглаж байсан, хариуцагч нь төлбөрийг буцаан шилжүүлсэн зэрэг үйл баримтууд нь талуудын хооронд худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан гэж үзэх үндэслэл болсон тул (Иргэний хууль 243.1, 43.3), хариуцагч нь гэрээнээс татгалзахдаа нэхэмжлэгчид урьдчилан мэдэгдээгүй, гэрээнээс татгалзах журмыг зөрчсөн тул түүний татгалзал үндэслэлгүй гэж дүгнэв (Иргэний хууль 204.1, 249.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээг хийхэд бичгээр хийж, нотариатаар гэрчлүүлэх шаардлагатай боловч нэг талын хүсэл зоригийн илэрхийллийг нөгөө тал өөрийн тодорхой үйлдлээр хүлээн авсан бол уг хэлцлийг бодит үйлдлээр хийгдсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 43.3).
• Талууд эрх, үүрэг агуулсан мөнгөн гүйлгээ болон хөрөнгө шилжүүлсэн бодит үйлдэл хийсэн тул худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан гэж дүгнэнэ (Иргэний хууль 243.1).
• Гэрээний аль нэг тал гэрээнээс татгалзах тохиолдолд нөгөө талдаа урьдчилан мэдэгдэх ёстой бөгөөд зөвхөн төлбөрийг буцаан шилжүүлсэн нь гэрээнээс татгалзсан гэж үзэх үндэслэл болногүй (Иргэний хууль 204.1, 249.1).