Иргэн хэрэг·Анхан шатны шүүх

2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгчөөр тогтоолгох. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай автозогсоол худалдаж авах талаар тохиролцож, нийт 21 сая төгрөгийн мөнгөн гүйлгээ болон автомашин шилжүүлэн төлбөрийг төлсөн байна. Гэвч хариуцагч нь гэрээ байгуулаагүй гэж үзэн төлбөрийг буцаан шилжүүлсэн тул нэхэмжлэгч өмчлөгчөөр тогтоолгох шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

Нэхэмжлэгч: Автозогсоолын төлбөрийг мөнгө болон бартер хэлбэрээр бүрэн төлж дуусгасан тул өмчлөгчөөр тогтоолгоно гэж шаарджээ.
Хариуцагч: Худалдах, худалдан авах гэрээ бичгээр байгуулаагүй, мөнгөн гүйлгээ нь хуримтлал үүсгэх зорилготой байсан тул гэрээ байгуулаагүй гэж эсэргүүцжээ.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв.

Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид нийт 21 сая төгрөг шилжүүлж, 9 сая төгрөгийн үнэ бүхий автомашин шилжүүлсэн баримттай байсан тул талуудын хооронд худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан гэж үзнэ (Иргэний хууль 39.1, 243.1).
Автозогсоолыг худалдах, худалдан авах үүрэг нь бичгээр үйлдэх шаардлагатай хэлцэл биш байсан тул амаар тохиролцсон нь хууль зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлгүй байна (Иргэний хууль 56.1).
Хариуцагч нь төлбөрийг буцаан шилжүүлсэн нь гэрээний аль нэг тал гэрээнээс татгалзсан үйлдэл боловч хариуцагч нь гэрээнээс татгалзах талаар нэхэмжлэгчид мэдэгдээгүй, нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлсэн байсан тул энэ нь гэрээнээс татгалзах журмын дагуу бус юм (Иргэний хууль 204.1, 249.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

Талууд эрх, үүрэг агуулсан мөнгөн гүйлгээ болон хөрөнгө шилжүүлсэн бодит үйлдэл хийсэн тул хэлцлийг бодит үйлдлээр хийгдсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 39.1).
Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээний хувьд төлбөрийг төлж, хөрөнгийг хүлээн авсан үйл явц нь гэрээ байгуулсан гэж үзэх үндэслэл болно (Иргэний хууль 243.1).
Гэрээний аль нэг тал гэрээнээс татгалзах тохиолдолд нөгөө талдаа мэдэгдэх ёстой бөгөөд зөвхөн төлбөрийг буцаан шилжүүлсэн нь гэрээнээс татгалзсан гэж үзэх үндэслэл болногүй (Иргэний хууль 204.1, 249.1).

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

Асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээИргэн · Анхан шат·2026.01.09
2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр
Үйл явдал Худалдах-худалдан авах гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдал болон үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх тогтоох маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууц болон авто зогсоолын төлбөрийг автомашин болон бусад хөрөнгөөр тооцон төлж дууссан тул өмчлөх эрх тогтоолгож, гэрээг хүчин төгөлдөр болгохыг шаардсан. Харин хариуцагч нь тухайн орон сууц нь өөрийн өмч бөгөөд нэхэмжлэгчийг зөвхөн түрээслэн амьдруулсан гэж үзэн, гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох, орон сууцнаас албадан чөлөөлүүлэх хүсэлт гаргасан. Талуудын байр суурь - Нэхэмжлэгч: Орон сууц, авто зогсоолын төлбөрийг автомашин болон бетон зуурмаг зэрэг хөрөнгөөр нийт 340 гаруй сая төгрөгийн үнэ бүхий хөрөнгөөр төлж дууссан тул өмчлөх эрх тогтоолгох шаардлагатай гэсэн. - Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь орон сууцын төлбөрийг төлөөгүй, зөвхөн түрээсийн нөхцөлөөр амьдарсан бөгөөд автомашиныг түрээсийн төлбөрт шилжүүлж гуйсан гэж үзэн, гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох тал дээр ээлтэй байсан гэсэн. Шийдвэр ба үндэслэл Шүүх нэхэмжлэгчийн орон сууц болон авто зогсоолын өмчлөгч болохыг тогтоолгох тухай шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгож, нэхэмжлэгчийг орон сууцнаас албадан чөлөөлөхөөр шийдвэрлэв. Шүүх дараах үндэслэлээр дүгнэлт гаргасан: - Нэхэмжлэгчийн орон сууц болон авто зогсоолын өмчлөгч болохыг тогтоолгох тухай шаардлага нь үндэслэлгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь хариуцагч тал нь гэрээг хүчин төгөлдөр болгох зорилгоор төлбөр хүлээн авсан баримт нотлогдоогүй байна. - Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох нь зүйтэй, учир нь нэхэмжлэгч нь орон сууцын төлбөрийг гэрээний дагуу төлж дууссан гэх баримт нотлогдоогүй, харин хариуцагч тал нь нэхэмжлэгчийг түрээслэн амьдруулсан гэж мэдүүлсэн баримттай холбоотой тул (Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.1, 56.1.1, 106.1). - Нэхэмжлэгчийг орон сууцнаас албадан чөлөөлөх нь зүйтэй, учир нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгосноор нэхэмжлэгч нь тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгийг эзэмших эрхгүй болсон тул (Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.1, 57.1, 58.1, 60.1). Хууль зүйн гол дүгнэлт - Гэрээний дагуу төлбөрийг төлж дууссан болохыг нотлох баримт байхгүй бол худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр болгож өмчлөх эрхийг тогтоох боломжгүй (Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.1, 106.1). - Гэрээ хүчин төгөлдөр бус болсон тохиолдолд тухайн эд хөрөнгийг эзэмшигчийг албадан чөлөөлөх үндэслэл болно (Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.1, 57.1).