Хэнтий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцох болон төлбөрийг буцаан гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч нь зогсоолын өмчлөх эрх гэрчилгээ нь өөр хүн дээр давхардсан байсан тул хариуцагчаас мөнгөн дүн болон улсын тэмдэгтийн хураамж нэмж гаргуулахыг шаардсан байна. Хариуцагч нь эд хөрөнгийг эрхийн зөрчилгүйгээр шилжүүлсэн гэж үзэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зогсоолын өмчлөх эрх нь өөр хүн дээр байсан тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцуулж, төлсөн мөнгөн дүнгээ буцаан авахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Эд хөрөнгийн өмчлөх эрхтэй холбоотой асуудал хяналтын байгууллагаас шалгагдаж байгаа тул эрхийн доголдол тогтоогдоогүй, гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцох нь буруу гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцуулж, мөнгөн дүнг гаргуулахыг шийдсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцуулах болон мөнгөн дүнг гаргуулах тухай хэсгийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хэлцэл нь хуулиар тогтоосон хэлбэрээр бичгээр хийгдээгүй тул анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус байсан гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдах, худалдан авах гэрээг бүртгүүлэх нь хуулиар тогтоосон хэлбэрээр бичгээр хийх ёстой тул хэлцлийг бүртгүүлж чадаагүй бол анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус байдаг (Иргэний хууль 43.2.3, 56.1.8).
• Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байсан тул талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Шүүхээс хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны нотлох баримт авах ажиллагааг хийх боломжтой байсан ч хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн гэж үзэх үндэслэл болж болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 167.5).