Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөр олгох үүрэг болон даатгагч тал ослын талаар нэн даруй мэдэгдэх үүргээ биелүүлсэн эсэхэд хамаарах маргаан. Даатгуулагч тал тээврийн хэрэгсэл нь цасан шуурганы улмаас замын хажуугийн ангал руу гулгаж орсон осол гарсан гэж үзэн, автомашинд учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр хандсан. Харин даатгагч тал ослын талаарх мэдэгдлийг гэрээнд заасан хугацаанд хийгээгүй, мөн ослын үйл явдал нь даатгалын эрсдэлд хамаарахгүй гэж үзэн төлбөр олгохоос татгалзсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ослын талаарх мэдэгдлийг гэмтлийг мэдсэн даруй нь хийсэн тул нөхөн төлбөр авах эрхтэй, мөн осол нь байгалийн хүчин зүйл болон замын хөдөлгөөнд оролцох үеийн эрсдэлд хамаарч байгаа тул даатгагч үүргээ биелүүлэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Даатгуулагч тал ослын талаарх мэдэгдлийг 48 хоногийн дараа хийсэн нь нэн даруй мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй тул нөхөн төлбөр олгохгүй байх ёстой, мөн тээврийн хэрэгсэл зориулалтын замаар бус уулан дээгүүр явж байгаад осол гарсан нь даатгалын эрсдэлд хамаарахгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, ойролцоогоор 3,5 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр олгохыг шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгосон. Учир нь даатгуулагч тал ослын талаарх мэдэгдлийг гэрээнд заасан хугацаанд хийгээгүй байсан ч, ослын талаарх мэдэгдэл хийхэд хэрэв ослын үйл явдал болон эвдрэлийг нотлох баримт байхгүй бол даатгуулагч тал нэн даруй мэдэгдэх үүргээ биелүүлсэн гэж үзэх үндэслэлгүй тул даатгагч тал нөхөн төлбөр олгох үүрэггүй, мөн нэхэмжлэгч тал ослын талаарх мэдэгдлийг хоцроосон гэх тайлбараа баримтаар нотлоогүй байсан тул даатгагч тал нөхөн төлбөр олгохгүй байх нь зөв гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгуулагч тал ослын талаарх мэдэгдлийг гэрээнд заасан хугацаанд хийгээгүй, мөн ослын талаарх мэдэгдэл хийхэд шаардлагатай нотлох баримт бүрдүүлж чадаагүй тул даатгагч тал нөхөн төлбөр олгох үүрэггүй (Иргэний хууль 431.1, Даатгалын гэрээний 5.10.а).
• Нэхэмжлэгч тал ослын талаарх мэдэгдлийг хоцроосон гэх тайлбараа нотлох баримтаар баталж чадаагүй тул даатгагч тал нэн даруй мэдэгдэх үүргээ биелүүлсэн гэж үзэх боломжгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).