Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөр олгох, даатгагч тал нөхөн төлбөрөөс чөлөөлөгдөх эрхтэй эсэх тухай маргаан. Даатгуулагч тээврийн хэрэгсэл нь усанд сууж хохирол учирсан тохиолдлын улмаас даатгагчаас нөхөн төлбөр нэхэмжилсэн боловч ослын талаарх мэдээллийг хожимдуулж, ослын байршил, шалтгааныг нотлох боломжгүй болгосон гэх үндэслэлээр даатгагч төлбөр олгохоос татгалзжээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгалын тохиолдол болсон талаар мэдэгдсэн, хохирлын хэмжээг үнэлүүлсэн тул даатгагч гэрээний дагуу нөхөн төлбөр болон үнэлгээний зардлыг төлөх ёстой гэж үзжээ.
• Хариуцагч: Даатгуулагч ослын талаарх мэдээллийг хожимдуулж, ослын мөр арилсан, ослын байршил болон жолоочийн талаарх мэдээлэл эргэлзээтэй, мөн гэрээнд заасан нөхөн төлбөр олгохгүй байх нөхцөл бүрдсэн тул төлбөр олгохгүй байх эрхтэй гэж үзжээ.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчилэн хангаж шийдвэрлэсэн ба энэхүү давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Учир нь даатгалын тохиолдол бий болсон болох нь эргэлзээгүйгээр нотлогдоогүй тул даатгуулагч өөрийн шаардлага, түүний үндэс болж буй байдлын талаарх нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх үүрэгтэй байсан баримттай холбогдож байна. Мөн хохирлын үнэлгээний тайлан нь зөвхөн хохирлын дүнг тогтоох баримт болох бөгөөд автомашин хэзээ, хаана, ямар шалтгаанаар эвдэрсэн болохыг нотлох баримт болж чадахгүй тул даатгалын тохиолдол бий болсон гэх үндэслэл хангалтгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэхэмжлэгч нь өөрийн шаардлага, түүний үндэс болж буй байдлын талаарх нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх, цуглуулах үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Даатгалын тохиолдол бий болсон гэж үзэх нөхцөл байдал эргэлзээгүйгээр нотлогдоогүй тул даатгагч гэрээний нөхцөлийн дагуу нөхөн төлбөр олгохоос татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 431.1, Даатгалын гэрээний ерөнхий нөхцөл 6.8).
• Хохирлын үнэлгээний тайлан нь хохирлын хэмжээг тогтоох баримт боловч ослын цаг хугацаа, байршил, шалтгааныг нотлох баримт биш тул даатгалын тохиолдол бий болсон гэх үндэслэл болж чадахгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.1, 40.2).