Баян-Өлгий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бусдын эзэмшил ашиглалтад байгаа газрыг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрх. Нэхэмжлэгч нь өөрийн хадлангийн газарт хариуцагч нь зөвшөөрөлгүйгээр мод, бургасаар хашаа татаж эзэмшсэн тул хашааг албадан зайлуулахыг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь хадлангийн газрын ургац сайтай хэсгийг тойруулан дур мэдэн хашаа татсан тул хашааг зайлуулж, эзэмшилээ сэргээх шаардлагатай гэж үзэв.
• Хариуцагч: Тухайн газар нь хадлангийн талбай биш, харин иргэдийн нийтийн хурлаар хаваржааны зориулалтаар олгосон газар тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь нэхэмжлэгч нь тухайн газрыг хууль ёсны эрхийн гэрчилгээгээр эзэмшиж байгаа бодит баримт тогтоогдоогүй тул өөрийн субьектив эрх хөндөгдсөн гэж үзэх үндэслэлгүй, мөн зохих зөвшөөрөлгүй ашиглаж буй газрыг чөлөөлүүлэх, албадан нүүлгэх ажлыг зохион байгуулах эрх нь Засаг даргад харьяалагддаг тул иргэн шууд шаардах эрхгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газрыг зөвхөн эрхийн гэрчилгээгээр эзэмшүүлдэг тул нэхэмжлэгч тухайн газрыг өөрийн эзэмшилд шилжүүлж аваагүй байсан тул бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхгүй (Газрын тухай хууль 27.1).
• Өмчлөгч, эзэмшигч нь хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй байх ёстой тул нэхэмжлэгчийн хувьд тухайн газрын хувьд өөрийн субьектив эрх хөндөгдсөн байх шаардлагатай (Иргэний хууль 106.1, 106.4).
• Зохих зөвшөөрөлгүй ашиглаж буй газрыг чөлөөлүүлэх, албадан нүүлгэх ажлыг зохион байгуулах үүргийг аймаг, сумын Засаг дарга хариуцдаг тул иргэн захиргааны байгууллагын шийдвэрийг хангах эсвэл Захиргааны хэргийн шүүхээр дамжуулан эрх зүйн зөрчлийг арилгуулах ёстой (Газрын тухай хууль 41.1, 41.4, 56.5).
• Иргэн нь бусдын эрх, эрх чөлөө, ашиг сонирхлыг хамгаалж шүүхэд нэхэмжлэл гаргах эрх нь хуулиар олгогдсон этгээдэд хамааралтай тул нэхэмжлэгч бусдын эрхийг хамгаалахаар нэхэмжлэл гаргах субъект биш байна (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 12.1.2).