Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж тогтоох болон эд хөрөнгө, мөнгө буцаан шилжүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь өөрийн өмчлөх эд хөрөнгө болон мөнгийг хариуцагчийн нэр дээр түр байлгах зорилгоор бэлэглэлийн гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч эд хөрөнгийг буцааж өгөхгүй байгаа тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгож, эд хөрөнгө болон мөнгийг буцаан авахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Бэлэглэлийн гэрээ нь бодит хүсэл зориг илэрхийлээгүй, зөвхөн гадаад илэрхийлэл үүсгэх зорилготой дүр үзүүлэн байгуулсан тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, эд хөрөнгө болон мөнгийг буцаан авахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Бэлэглэлийн гэрээ нь талуудын харилцан хүсэл зоригийн үндсэн дээр байгуулагдсан бөгөөд нэхэмжлэгч нь орон сууцад түрээслэн амьдарч байгаа тул сөрөг нэхэмжлэлийн дагуу түрээсийн төлбөр хасагдах ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж тогтоож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан. Давж заалдах шат нь анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, харин хууль хэрэглээний заалтыг Иргэний хууль 56.1.2, 56.5-д үндэслэн өөрчилсөн. Учир нь бэлэглэлийн гэрээ нь нэхэмжлэгчийн хүсэл зориг, эрмэлзэлгүйгээр, зөвхөн гадаад илэрхийлэл үүсгэх зорилгоор хийгдсэн дүр үзүүлэн байсан тул хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж дүгнэв. Мөн хариуцагч нь сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэл болох орон сууцны өмчлөх эрх болон түрээсийн төлбөрийн баримтыг нотлох үүргээ биелүүлж чадаагүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зохигчдын хооронд байгуулсан хэлцэл нь хүсэл зоригийн илэрхийлэлгүй, зөвхөн гадаад илэрхийлэл үүсгэх зорилготой дүр үзүүлэн байсан бол хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.2).
• Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл хийсэн талууд нь уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Нэхэмжлэл, сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэл, түүнтэй холбоотой баримтыг нотлох үүрэг нь тухайн нэхэмжлэлийг гаргасан зохиогчид ногдоно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).