Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээ болон түүний үндсэн дээр хийсэн барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж тогтоох болон зээлийн үүрэг гүйцэтгэх маргаан. Хадгаламж зээлийн хоршоо нь гишүүн биш этгээдтэй зээлийн гэрээ байгуулсан нь хууль зөрчсөн, улмаар гэрээ хүчин төгөлдөр бус тул төлсөн мөнгө болон үлдэгдэл дүнг буцаан олгох шаардлагатай гэсэн маргаан үүсэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь зээлийн эргэн төлөлтийн үүргээ биелүүлээгүй тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг үл хөдлөх хөрөнгөөр хангуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Хариуцагч нь хоршооны гишүүн биш байсан тул зээл олгосон үйлдэл нь хууль зөрчсөн, улмаар зээлийн гэрээ нь анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус хэлцэл тул төлсөн мөнгөө буцаан авах ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж тогтоож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж, төлсөн мөнгийг буцаан олгох шийдвэр гаргасан бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлэхээр буцаасан. Учир нь хариуцагч нь шүүх хуралдааны явцад зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох үндэслэл болох "зохиох этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл" гэсэн шинэ тайлбар гаргасан байсан тул нэхэмжлэгч талын эсрэг талын тайлбар, татгалзал болон түүнийг нотлох баримттай танилцах, тэдгээрт тайлбар өгөх эрхийг нь хангах ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 6.3, 25.1.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүх хуралдааны явцад талууд хэргийн үйл баримт, гэм буруу байгаа эсэхийг нотлох замаар мэтгэлцэх ёстой тул эсрэг талын шинээр гаргасан тайлбар, үндэслэлд нэхэмжлэгч талд тайлбар өгөх боломж олгохгүйгээр шийдвэр гаргах нь эрх зүйн зохицуулалтыг зөрчсөн (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 6.3, 25.1.1).
• Хэрэв хуулийн этгээд өөрийн үйл ажиллагааны үндсэн зорилгыг зөрчиж эсвэл зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүйгээр хэлцэл хийсэн бол тухайн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байх үндэслэл болно (Иргэний хууль 56.1.8, 56.1.9).