Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэл хангуулах, фидуцийн гэрээний дагуу барьцаалсан хөдлөх эд хөрөнгийг үүрэг гүйцэтгүүлэх болон ипотекийн барьцаа газрыг чөлөөлүүлэх тухай маргаан. Зээлдэгч болон хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нар зээлийн төлбөрөө хугацаанд нь төлж чадаагүй тул нэхэмжлэгч тал зээлийн үүрэг болон барьцаа хөрөнгөөр үүргээ хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нар фидуцийн гэрээний дагуу автомашиныг нэхэмжлэгчид хүлээлгэн өгсөн боловч тухайн хөрөнгийн байдал, зогсоолын зардал болон борлуулалтын үнэд холбоотой маргаан үүсгэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний үүрэг дуусгавар болсонд тооцож, барьцаа хөрөнгө болох автомашин болон газрыг чөлөөлүүлэх, илүү төлөгдсөн мөнгө гаргуулах хүсэлтэй байна.
• Хариуцагч: Автомашиныг өөрсдийн хүсэлтээр хүлээлгэн өгсөн тул фидуцийн гэрээ дуусгавар болсон гэж үзэж, барьцаа хөрөнгүүдийг чөлөөлүүлэх, илүү төлсөн мөнгөө буцаан авах шаардлагатай гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болсон. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь нэхэмжлэгч тал фидуцийн гэрээний зүйл болох автомашиныг хураан авч, өөрийн эзэмшилд авсан боловч үүргээ хангуулахаар борлуулж чадаагүй, улмаар зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг хангахад хүрэлцэхүйц үнээр хөрөнгийг шилжүүлэн авч чадаагүй тул фидуцийн гэрээний үүрэг дуусгавар болоогүй гэж үзэв. Мөн хариуцагч нарын зээлийн төлбөрийг сайн дураар биелүүлээгүй тул ипотекийн барьцаа газрыг албадан худалдаалах нь үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Фидуцийн гэрээний зорилго болох хөрөнгийг эзэмшигч тал өөрийн эзэмшилд бодитоор шилжүүлэн авсан боловч тухайн эд хөрөнгө нь зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг хангахад хүрэлцэхүйц үнээр борлогдож, үүрэг гүйцэтгэлийг хангуулж чадаагүй тохиолдолд фидуцийн гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзэхгүй (Эрх зүйн тайлбар).
• Зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд ипотекийн барьцаа газрыг шүүхийн шийдвэрээр албадан худалдаалах нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 174).
• Зээлийн гэрээний дагуу үүссэн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон гэрээний нэг тал үүрэг зөрчсөнөөс үүссэн зардлыг төлөх үүрэг нь гэрээний харилцаа үүссэнээр хэвээр үлдэнэ (Иргэний хууль 451.1).