Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн үүрэг гүйцэтгэх, барьцаа хөрөнгийг чөлөөлөх, илүү төлөгдсөн мөнгө гаргуулах. Зээлдэгч болон хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нар нь зээлийн гэрээний дагуу авсан зээлийн төлбөрөө хугацаанд нь төлж чадаагүй тул нэхэмжлэгч тал зээлийн үүрэг болон барьцаа хөрөнгөөр үүргээ хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нар нь зээлийн төлбөрийг төлж чадахгүй болсон үед нэг автомашиныг өөрсдийн хүсэлтээр хураан авсан боловч тухайн хөрөнгийн байдал, зогсоол болон борлуулалтын үнэд холбоотой маргаан үүсгэсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний үүрэг дуусгавар болсонд тооцож, барьцаа хөрөнгө болох автомашин болон газрыг чөлөөлүүлэх, илүү төлөгдсөн мөнгө гаргуулах хүсэлтэй байна.
• Хариуцагч: Зээлийн төлбөрийг төлж чадахгүй болсон тул нэг автомашиныг өөрсдийн хүсэлтээр хүлээлгэн өгсөн бөгөөд тухайн машиныг зохих ёсоор хадгалж, борлуулж чадаагүй, зогсоолын төлбөр зэрэг зардал нэмэгдсэн тул илүү төлсөн мөнгөө буцаан авах шаардлагатай гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгов.

• Хариуцагч нар зээлийн үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үүргийг гаргуулах нь үндэслэлтэй, учир нь зээлийн гэрээний дагуу төлөх ёстой үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон гэрээний нэг тал үүрэг зөрчсөнөөс үүссэн зардлыг төлөх үүрэгтэй хэвээр байгаа тул (Иргэний хууль 451.1).
• Фидуцийн гэрээний дагуу барьцаалсан автомашиныг хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгүүлэх тухай шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь нэхэмжлэгч тал тухайн автомашиныг өөрийн эзэмшилд бодитоор шилжүүлэн авсан тул фидуцийн гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзвэл (Иргэний хууль 451.1).
• Хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь илүү төлөгдсөн мөнгө гаргуулах үндэслэл хангагдсангүй.
• Хариуцагч нарын төлбөрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа газрыг худалдан борлуулж үүргээ хангуулах нь зүйтэй, учир нь ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу албадан худалдаалах зааварлагдсан тул (Иргэний хууль 174).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Фидуцийн гэрээний зорилго болох хөрөнгийг эзэмшигч тал өөрийн эзэмшилд бодитоор шилжүүлэн авсан тохиолдолд тухайн гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзнэ.
• Зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаалах эрх нь ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийн хувьд шүүхийн шийдвэрээр шийдэгдэнэ (Иргэний хууль 174).
• Зээлийн гэрээний дагуу үүссэн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон гэрээний нэг тал үүрэг зөрчсөнөөс үүссэн зардлыг төлөх үүрэг нь гэрээний харилцаа үүссэнээр хэвээр үлдэнэ (Иргэний хууль 451.1).