Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Төрийн албан тушаалтны гаргасан захиргааны акт нь хууль бус байсан тул түүний улмаас төрд учирсан хохирлыг прокурор төрийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн нэхэмжлэл гаргах эрхтэй эсэх тухай маргаан үүсэв. Түр орлон гүйцэтгэгч албан тушаалтан албан тушаалыг бууруулах тушаал гаргасан нь Захиргааны ерөнхий хууль зөрчсөн буюу хууль бус акт гэж тогтоогдсон тул уг тушаалын улмаас төрд учирсан ойролцоогоор 14 сая төгрөгийн хохирлыг хариуцагчаас гаргуулах асуудал хэргийн гол маргаан болсон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Төрийн албаны зөвлөлөөс ирүүлсэн хүсэлтийн дагуу төрийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн, хууль бус захиргааны актын улмаас төрд учирсан хохирлыг хариуцагчаас гаргуулах шаардлагатай гэж үзэв.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нэхэмжлэл гаргах эрхгүй, учир нь тухайн байгууллага нь өөртөө шууд хамааралтай субьектив эрх зүйн харилцаанд ороогүй бөгөөд хариуцагчийн эрх ашиг хөндөгдсөн эсэх талаар шүүх дүгнэлт хийгээгүй тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагчийн хохирлыг нөхөн төлүүлэх тухай нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Учир нь төрийн албан хаагч байгууллагын өөртөө шууд хамааралтай (субьектив) эрх зүйн харилцаанд ороогүй, өөртөө хохирол учраагүй тул төрийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн нэхэмжлэл гаргах эрхгүй, харин тухайн байгууллага нь нэхэмжлэл гаргах боломжгүй нөхцөл байдал тогтоогдоогүй тул прокурор шууд шаардах эрхгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Төрийн албан хаагч байгууллагын өөртөө шууд хамааралтай (субьектив) эрх зүйн харилцаанд ороогүй, өөртөө хохирол учраагүй тохиолдолд тухайн байгууллага нь төрийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн нэхэмжлэл гаргах эрхгүй (Төрийн албаны тухай хууль 41.1).
• Төрийн албан хаагч байгууллага нь өөртөө учирсан хохирлыг гэм буруутай этгээдээс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 498.2, 498.5) бөгөөд уг байгууллага нь нэхэмжлэл гаргах боломжгүй нөхцөл байдал (байгууллага өөрчлөгдөх, татан буугдах г.м) тогтоогдсон тохиолдолд л прокурор төрийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн нэхэмжлэл гаргах эрхтэй.
• Төрийн албаны зөвлөлөөс ирүүлсэн албан бичиг нь нэхэмжлэх эрхийг шилжүүлж авсан гэж үзэх үндэслэл болохгүй, учир нь Төрийн албаны зөвлөлийн үндсэн чиг үүрэг болох хохирол шаардах эрх нь тухайн албан бичгийн дагуу нэхэмжлэгчид шилждэггүй (Төрийн албаны тухай хууль 50.1).