Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэгч этгээдээс олгосон зээлийн үндсэн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг хязгаарлах, цар тахлын нөхцөл байдлыг харгалзан үзэх тухай маргаан. Зээлдэгч нь бизнесийн зориулалттай зээл авсан боловч цар тахлын улмаас орлого буурсан гэх шалтгаанаар зээлийн төлбөрийг зохих хугацаанд гүйцэтгэж чадаагүй тул банк зээлийн үндсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон барьцаа хөрөнгийг гаргуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний үүргээ зөрчиж төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагатай гэж үзэв.
• Хариуцагч: Цар тахлын улмаас гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйл үүссэн, бизнесийн орлого зогсонги байдалд хүрсэн тул зээлийн хүү, алдангийн хэмжээг багасгах, хүүгийн төлбөрийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх зээлийн үндсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн, учир нь талууд цар тахлын нөхцөлд тохируулан зээлийн гэрээний хугацааг хэд хэдэн удаа сунгаж, зохицуулалт хийсэн байсан тул цар тахлын нөхцөл байдлыг харгалзан үзэх үндэслэл хангагдаагүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн харилцаа нь банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох зохицуулалтад хамаарах тул хүү, анзыг багасгах ерөнхий зохицуулалтыг хэрэглэхгүй (Иргэний хууль 281, 232, 452.2).
• Цар тахлын үеийн хөнгөлөлт, хойшлуулалтын зохицуулалт нь зөвхөн орон сууцны ипотекийн хөнгөлөлттэй хүүтэй зээлд хамааралтай тул банкны бизнесийн зээлд хамаарахгүй (Халдварын цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх тухай хууль 10.7, 14.1).
• Зээлдэгч нь гэрээний дагуу зээлийн хугацааг сунгаж, зохицуулалт хийсэн байсан тул цар тахлын нөхцөл байдлыг давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэн хүүг хасах үндэслэлгүй (Иргэний хууль 175.1).