© 2026 ХуульTech

Нийтлэл Блог

Шүүхийн шийдвэр №28755 | ХуульTech

Иргэн хэрэг·Давж шатны шүүх

Тогтоол №28755

Shuukh.mn дээр үзэх ↗

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

Үйл явдал: Шатахуун нийлүүлэх гэрээний үлдэгдэл төлбөр, алдангийн маргаан.
Нэхэмжлэгч: ******* ******* ХХК – үлдэгдэл 411,854,900 + алданги 205,927,450 = 617,782,350 төгрөг гаргуулах.
Хариуцагч: ******* ******* ******* ХХК – үлдэгдэл 282,222,500 төгрөг л хүлээн зөвшөөрч, төлөөлөгчийн эрх, алданги тооцоо буруу гэжээ.

🏛️ АНХАН ШАТ

Өдөр: 2023-08-14, Дугаар: 184/ШШ2023/02975
Шийдвэр: Хариуцчаас 617,782,350 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгох.
Үндэслэл: Иргэний хуулийн 262.1, 232.6-д нийцүүлэн үлдэгдэл төлбөр, алдангийг хангасан.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

Өдөр: 2023-10-18, Дугаар: 210/МА2023/01866
Гомдол гаргагч: Хариуцагч
Гомдлолын шалтгаан: Төлөөлөгчийн эрхгүй, нотлох баримт дутуу, нэхэмжлэл хүргүүлээгүй тул алданги тооцоо үндэслэлгүй.
Шийдвэр: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, 486,788,782 төгрөг болгон хангасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

Гэрээг Иргэний хуулийн 243.1-д нийцүүлэн худалдах-худалдан авах гэрээ гэж тодорхойлж, зээл биш гэж залруулав.
Үлдэгдэл төлбөрийг 411,854,900 төгрөгөөр тогтоож, тооцооны баталгаа, дансны хуулгаар нотолсон.
Алданги тооцоог өөрчилж: гэрээний 2.5-д нэхэмжлэл хүргүүлээгүй тул 2022-12-31-ээс эхлэн 74,933,882 төгрөг (74 хоногт 0.5%) тооцсон.
Нийт 486,788,782 төгрөг хангаж, тэмдэгтийн хураамжийг 2,591,894 төгрөгийн хэмжээнд өөрчилсөн.**

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

ХуульGPT-ээс асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

Тогтоол №14361·Иргэн · Давж шат
ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас шатахуун зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, төлбөр хийгээгүйгээс үүссэн үндсэн төлбөр болон алданги гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь төлбөрийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, алдангийг буруу тооцсон гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Гэрээний үүргээ биелүүлээгүй үндсэн төлбөрийг гаргуулж, гэрээнд заасан үндэслэлээр алданги тооцон шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь алдангийг хэтрүүлэн тооцсон гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь гомдлыг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хооронд байгуулсан гэрээ, Иргэний хуулийн холбогдох зүйлүүдийг үндэслэн алдангийг тооцож шийдвэрлэсэн нь хуульд нийцсэн байна. Хариуцагчийн давж заалдах гомдолд өөрчлөлт оруулах үндэслэл тогтоогдоогүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
Тогтоол №12681·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шатахуун худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу нийлүүлэлтийн төлбөр, алданги нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: “Х А” ХХК, 106 822 000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: “А” ХХК, өр 56 672 000 төгрөг, тооцоо нийлээгүй гэх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-05, **Дугаар**: 181/ШШ2019/00808 - **Шийдвэр**: Хариуцчаас 85 008 000 төгрөгийг гаргуулж, үлдсэн 21 814 000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.4, 243.1; төлбөрийн баримт нотлогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-04-05, **Дугаар**: 181/ШШ2019/00808 - **Гомдол гаргагч**: Зохигчид - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч тооцоо дутуу гэж, хариуцагч алданги төлөхгүй, тооцоо нийлээгүй гэжээ. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хэсэгчлэн хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрээ Иргэний хуулийн 243.1-д нийцсэн худалдах, худалдан авах гэрээ. - 49 072 литр түлш нийлүүлэлт зарлагын баримтаар нотлогдсон. - Төлбөрийн үлдэгдэл 58 008 560 төгрөг, алданги 0.5% (Иргэний хуулийн 232.6), нийт 87 012 840 төгрөг. - 3 415, 4 478 литр нийлүүлэлт нотлогдоогүй тул хэрэгсэхгүй. - Анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.
Тогтоол №9170·Иргэн · Давж шат
ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шатахуун нийлүүлсэн болон фидуцийн гэрээний дагуу төлбөр гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 75.009.000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, фидуцийн гэрээний дагуу шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч алдангийн хэмжээг бууруулах, улсын тэмдэгтийн хураамжийг багасгах талаар гомдол гаргасан. Анхан шатны шүүх гэрээг буруу ангилсан, алдангийг бууруулах үндэслэлгүй гэж үзсэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, гэрээг худалдах, худалдан авах гэрээ гэж үзэн, алдангийн талаарх хариуцагчийн гомдлыг хангаж, хуулийн зүйл заалтыг өөрчилж шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээг буруу ангилсан, алдангийг шүүхээс өөрчлөхгүй, хариуцагч нотлох баримт гаргаж өгөөгүй, фидуцийн гэрээний дагуу шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
Тогтоол №18616·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "ЗНО" ХХК болон "Л" ХХК хооронд зээлээр дизель түлш худалдах, худалдан авах гэрээ, барьцааны гэрээ байгуулж, түлш нийлүүлсэн ч төлбөр төлөөгүй тул гаргуулах, барьцаар хангуулах маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: "ЗНО" ХХК, 400 177 800 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. - **Хариуцагч**: "Л" ХХК, үндсэн төлбөрийг хүлээн зөвшөөрч, алдангийг давагдашгүй хүчээр үгүйсгэсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-04-01, **Дугаар**: 102/ШШ2021/00913 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 340 151 130 төгрөг гаргуулж, үлдэгдэл хэрэгсэхгүй болгож, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 232.6, 174.1, 175.1-д үндэслэн гэрээний үүрэг, алданги, барьцааны хэрэгжилтийг тогтоосон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-06-24, **Дугаар**: 102/ШШ2021/00913 - **Гомдол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч барьцаа хөрөнгөөр төлбөрийг тооцохоос татгалзсан тул Иргэний хуулийн 160.1.2-д барьцааны эрх дуусгавар болсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрээ нь Иргэний хуулийн 243.1-д нийцсэн худалдан авах гэрээ, 130 000+4 740 литр түлш нийлүүлэлт, үндсэн 266 785 200 төгрөгийг хариуцагч хүлээн зөвшөөрсөн. - Алданги нь гэрээний 5.2.2, Иргэний хуулийн 232.3, 232.6-д нийцүүлэн гамшгийн хугацааг хассан 73 365 930 төгрөг тооцсон, үлдэгдэл хэрэгсэхгүй. - Барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 156.1, 156.2, 175.1-д үндэслэн хөрөнгө (Ү-2205028799, Ү-2205028820) албадан худалдуулж хангуулах үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгчийн барьцаагаас татгалзах нь Иргэний хуулийн 160.1.2-д хамаарахгүй, шаардлагын эрх хэвээр. - Анхан шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
Тогтоол №8645·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч "О" ХХК нь хариуцагч "Э" ХХК-тай шатахуун зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, шатахуун нийлүүлсэн боловч хариуцагч төлбөрөө хугацаанд нь барагдуулаагүй. - **Нэхэмжлэгч**: "О" ХХК 106,953,336 төгрөгийн үндсэн төлбөр, 45,777,387 төгрөгийн алданги, нийт 152,730,723 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "Э" ХХК үндсэн төлбөр 106,953,336 төгрөгийг хүлээн зөвшөөрч, харин алдангийг гэрээний хугацаанд үүссэн үүргийн зөрчилд л тооцох ёстой бөгөөд Иргэний хуулийн 232.4-т зааснаар гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрүүлэхгүй байх үндэслэлээр 2,849,224 төгрөг байх ёстой гэж маргасан. Мөн үнийн хөнгөлөлт 18,000,000 төгрөгийг тооцуулах саналтай байсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-18, **Дугаар**: 138/ШШ2019/00934 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 106,953,336 төгрөгийн үндсэн төлбөр, 5,544,752 төгрөгийн алданги, нийт 112,498,088 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 186.1, 243.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-02-17, **Дугаар**: 201/МА2020/0008 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн алданги тооцсон нь буруу бөгөөд Иргэний хуулийн 232.4-т зааснаар алдангийн дүн хэтэрсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-27, **Дугаар**: 201/МА2020/0008 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхүүд алданги тооцохдоо Иргэний хуулийн холбогдох хэм хэмжээг буруу тайлбарлаж, буруу тооцоолол гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас гаргуулах алдангийн хэмжээг 4,576,048 төгрөг, нийт 111,529,384 төгрөг болгон бууруулсан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх зохигчийн хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг "Шатахуун зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ" гэж зөв тодорхойлсон. - Гэрээний хугацаа дууссан, талууд гэрээг сунгаагүй тул гэрээний 5.2-т заасны дагуу хугацаа хэтэрсэн хоног тутам гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5 хувиар алданги тооцох нь зөв. - Гэрээний хугацаа дууссанаас хойш нийлүүлсэн шатахууны үнэ 106,953,336 төгрөгт алданги тооцохгүй. - Гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үлдсэн үндсэн төлбөр 5,698,446 төгрөгөөс алданги тооцох нь зүйтэй. - 2019.05.22-2019.10.03 хүртэлх 134 хоногийн алданги 3,817,928 төгрөгийг тооцохдоо Иргэний хуулийн 232.4-т заасан "Анзын нийт дүн гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй" гэсэн заалтыг зөрчсөн байна. - Иймд, 2019.05.22-2019.10.03 хүртэлх хугацааны гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүн болох 5,698,449 төгрөгийн 50 хувиар 2,849,224 төгрөг болгон алдангийг бууруулах үндэслэлтэй. - Хариуцагчийн 2019.04.30-2019.05.22 хүртэлх 22 хоногийн алданги 1,726,824 төгрөгийг төлөхгүй гэсэн гомдол үндэслэлгүй.