Тогтоол №7617·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ж.Мөнгөншагай нь 2018 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр Д.Төгсбаяраас Toyota Raum маркийн автомашиныг 6,050,000 төгрөгөөр худалдан авсан. Маргааш нь автомашинд доголдол илэрч, оношлогоо хийлгэхэд 10 нэр төрлийн эд анги солих шаардлагатай болох нь тогтоогдсон. Засвар хийлгэх явцад автомашин урьд нь осолд орж байсан, хурдны хайрцаг доголдолтой болох нь тогтоогдсон тул цаашид ашиглах боломжгүй гэж үзсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Тээврийн хэрэгсэл худалдах-худалдан авах гэрээг цуцалж, гэрээний төлбөрт төлсөн 6,050,000 төгрөг, засвар үйлчилгээний зардал 1,070,600 төгрөг, нийт 7,120,600 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Автомашиныг бүрэн бүтэн шилжүүлсэн, нэхэмжлэгч өөрөө шалгаж авсан. Автомашиныг ашиглах явцад эвдэрсэн байж болзошгүй тул гэрээг цуцлах үндэслэлгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-10-02, **Дугаар**: 184/ШШ2019/02492
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч Ж.Мөнгөншагай, хариуцагч Д.Төгсбаяр нарын хооронд байгуулсан гэрээг цуцалж, Д.Төгсбаяраас 7,120,600 төгрөг гаргуулж, Ж.Мөнгөншагайд олгох. Нэхэмжлэгчийн Л.Баяржаргалд холбогдох нэхэмжлэлээс татгалзсаныг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 254.1, 254.6. Автомашиныг худалдан авсны маргааш нь доголдол илэрч, засвар үйлчилгээ хийлгэсэн боловч цаашид ашиглах боломжгүй болсон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-18, **Дугаар**: 1944
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д.Төгсбаяр
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, худалдан авагч автомашиныг хүлээн авахдаа доголдлыг мэдэх боломжтой байсан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-20, **Дугаар**: 000515
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д.Төгсбаярын өмгөөлөгч Б.Золзаяа
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал үндэслэлгүй, худалдан авагч автомашиныг хүлээн авахдаа доголдлыг мэдэх боломжтой байсан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд хууль хэрэглээний болон найруулгын өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Гэрээний гүйцэтгэлийг харилцан буцаах, худалдан авагчид учирсан хохирлыг хариуцагчаас гаргуулах хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт хэрэгт цугларсан баримтад үндэслэлтэй.
- Анхан шатны шүүх маргааны харилцааг зохицуулсан заалтыг оновчтой хэрэглээгүй алдаа гаргасныг давж заалдах шатны шүүхээс засаагүй тул шийдвэр, магадлал Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2.-т заасан шаардлагыг хангаагүй.
- Иргэний хуулийн 111.1, 111.2.1-д зааснаар өмчлөх эрх шилжсэнийг үндэслэн нэхэмжлэгч нь автомашины өмчлөгчийг Д.Төгсбаяр гэж тодорхойлон Л.Баяржаргалд холбогдох шаардлагаасаа татгалзсан нь зөв.
- Нэхэмжлэгч автомашиныг худалдан авсны маргааш доголдлыг мэдэгдэж, нэг сарын дараа доголдлыг илрүүлэн, засвар хийсэн боловч цаашид ашиглах боломжгүй болсон тул 2019-02-02-ны өдөр гэрээнээс татгалзаж, шүүхэд нэхэмжлэл гаргахдаа Иргэний хуулийн 254.1, 254.6-д заасан 6 сарын хугацааг хэтрүүлээгүй.
- Автомашины доголдлыг худалдан авагч автомашинд засвар хийх явцад илрүүлсэн тул эд хөрөнгийг хүлээн авах үедээ мэдэх боломжгүй байсан гэж үзэх үндэслэлтэй. Иймд Иргэний хуулийн 255.1.-д зааснаар шаардах эрхээ алдсан гэх хариуцагчийн гомдлыг хангах үндэслэл тогтоогдоогүй.
- Иргэний хуулийн 205.1, 256.1-д заасныг баримтлан гэрээг цуцалж, хохирлыг гаргуулах нь зүйтэй.
ХуульTech