Тогтоол №27617

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь талийгаачтай байгуулсан зээлийн гэрээний үндсэн дээр үүссэн төлбөрийг хариуцагчаас шаардсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч ихэнх хэсгийг нь эс зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч аль аль нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь шийдвэр нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй, шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, талуудын мэтгэлцэх эрхийг хязгаарласан гэж үзсэн. Хариуцагч нь шүүх нь хэрэгт хамааралтай баримтыг үнэлээгүй, гэр бүлийн гишүүдийг буруу дүгнэсэн, бусад нотлох баримтыг анхаарч үзээгүй гэж гомдолдож байсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хууль буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг хангалтгүй үнэлсэн, талуудын нотлох баримт цуглуулах боломжийг хязгаарласан гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаахаар шийдвэрлэсэн. Ялангуяа, өвлөгчийн авсан эд хөрөнгийг бодитоор үнэлээгүй, энэ талаарх хүсэлтийг хангаагүй нь үндэслэлгүй байсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Р.Э нь талийгаач Г.С-ын зээлийн гэрээний үүрэгт 129,000,000 төгрөгийг түүний өвлөгч болох А.А, С.Э, С.С нарт холбогдуулан гаргуулахаар нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Г.С нь өөрөөс нь нийт 172,000,000 төгрөгийг зээлсэн бөгөөд үүнээс 129,000,000 төгрөгийг түүний хууль ёсны 3 өвлөгчөөс тус бүр 43,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Талийгаач Г.С-ын өвийг хүлээн аваагүй тул зээлийн үүргийг хариуцахгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2024-05-15, **Дугаар**: 183/ШШ2024/02164 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 520.1, 535.1-д заасныг баримтлан, хариуцагч нар өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгогдоогүй, өвийг хүлээн авсан гэж үзэх үндэслэлгүй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2024-07-26, **Дугаар**: 210/МА2024/01504 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 535.1-д зааснаар өв хүлээн авсан үйл баримт тогтоогдохгүй байх тул нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2024-12-26, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/01372 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх Иргэний хуулийн 528 дугаар зүйлд заасан өв хүлээн авах, хүлээн авахаас татгалзах журмын талаарх зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглээгүй. - Өвлөгчид өвийг хүлээн авсан эсэх, өв хүлээн авах хугацааг хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хэтрүүлсэн эсэх асуудал тодорхойгүй байхад шүүх дүгнэлт хийгээгүй. - Өвлөн авсан эд хөрөнгийн хэмжээнд үүргийг хүлээх тул өвийн зүйл, өвлөгчдийн эзэмшил, ашиглалт зэрэг нөхцөл байдлыг анхаараагүй. - Нэхэмжлэгчийн хүсэлт болох улсын бүртгэлтэй үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөгчийн талаарх зөрүүтэй баримтыг тодруулах хүсэлтийг анхан шатны шүүх хангаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.9-д нийцээгүй. - Өвлүүлэгч Г.С нь нэхэмжлэгч Р.Э-ын өмнө зээлийн гэрээний үүрэг хүлээх эсэх асуудлаар зохигчид хангалттай мэтгэлцэж чадаагүй, энэ нөхцөл байдал тодорхойгүй байна. - Дээрх үндэслэлээр хэрэгт байгаа баримтын хэмжээнд хууль хэрэглээний асуудлаар хяналтын шатны шүүх дүгнэлт өгөх боломжгүй тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ж.А нь хариуцагч А.Ж-ийн нас барсан эцэг Б.А-д зээлүүлсэн 161,200,000 төгрөгийг өвлөгч хүүгээс гаргуулахаар нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Ж.А нь талийгаач Б.А-д зээлүүлсэн нийт 500,000,000 төгрөгөөс 338,800,000 төгрөгийг төлүүлсэн, үлдэх 161,200,000 төгрөгийг талийгаачийн өвлөгч хүү А.Ж-оос гаргуулах. - **Хариуцагч**: А.Ж нь эцгийнхээ бизнест оролцдоггүй байсан бөгөөд өвлөх хөрөнгө, авлага, өглөгийн талаар мэдээлэлгүй, өвийг хууль ёсоор хүлээн аваагүй тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2024-07-01, **Дугаар**: 130/ШШ2024/00650 - **Шийдвэр**: Хариуцагч А.Ж-оос 71,600,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Ж.А-д олгож, нэхэмжлэлийн 89,600,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 520.1, 535.1-д зааснаар хариуцагч нь нас барагчийн хууль ёсны өвлөгч бөгөөд өв хүлээн авсан нь тогтоогдсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2024-10-25, **Дугаар**: 212/МА2024/00086 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч А.Ж - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг Иргэний хуулийг буруу тайлбарлаж, нотлох баримтыг зөв үнэлээгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 518.1, 528.1, 535.1-д зааснаар хариуцагчийг өвийг хүлээн авсанд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2024-12-18, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/01614 (хянан хэлэлцэх тогтоол) - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч А.Ж - **Гомдлолын шалтгаан**: Иргэний хуулийн өв хүлээн авах, өвлөгчийн хариуцлагын зохицуулалтыг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх маргааны үйл баримтыг зөрүүгүй тогтоосон хэдий ч Иргэний хуулийн өв хүлээн авах, өвлөгчийн хариуцлагын талаарх зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн эсэх нь тодорхойгүй байна. - Иргэний хуулийн 515.2, 535.1-д зааснаар өвлөгч нь өвлөн авсан өвийн хэмжээгээр өвлүүлэгчийн үүргийг хүлээнэ. - Талийгаач Б.А-ын төлбөл зохих үүргийн хэмжээ болон хариуцагч А.Ж-ын хүлээн авсан өвийн хэмжээ тодорхойгүй байна. - Нэхэмжлэгчийн ирүүлсэн банкны дансны хуулга нь зээлүүлсэн мөнгөний нийт хэмжээ, төлөгдсөн хэсэг, үлдэгдэл төлбөрийн хэмжээг бүрэн тодорхойлох боломжгүй байна. - Өвлүүлэгч Б.А-ын өөр бусад үүргийн хэмжээ, хууль ёсны бусад өвлөгчдийн байр суурь зэрэг хэрэгт ач холбогдол бүхий үйл баримтууд тодорхойгүй байна. - Хариуцагчийн өвийн зарим хэсгийг худалдан борлуулж, өвлүүлэгчийн бусдад төлөх үүргийг төлсөн тухай тайлбар нь хүлээн авсан өвийн хэмжээг тодорхойлоход ач холбогдолтой эсэхийг хоёр шатны шүүх дүгнээгүй, зохигч энэ талаар мэтгэлцээгүй. - Маргааны үйл баримтын талаар шүүхээс эцэслэн дүгнэж, хуулийг хэрэглэх нөхцөл бүрдээгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь талийгаач нөхөрт зээлүүлсэн мөнгийг хариуцагч эхнэрээс гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь өөрийгөө хариуцагч биш, нөхрийн зээлийг мэдэхгүй, өвийн асуудал маргаантай байгааг дурдаж, нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн нэг хэсгийг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлоор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хяналтын журмаар хэлэлцэж, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэргийг бүрэн шалгаж шийдвэрлээгүй үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Өвлөн авах хөрөнгө, хариуцлагын талаар маргаантай байхад шүүх үүнийг тодруулж шийдвэрлээгүй нь хуулийн зөрчил болсон. Өвлөгч нь өвлөн авсан хөрөнгийн хэмжээгээр өвлүүлэгчийн үүргийг хүлээнэ гэснийг буруу тайлбарласан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нас барсны дараа хариуцагч нь зээлийн гэрээг шилжүүлэн авч, төлбөр хийхээр болсон боловч гэрээний үндэслэл, төлбөртэй холбоотой маргаан үүссэн. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлийн 451.1-д заасан үндэслэл тогтоогдохгүй тул зээлийн гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, нотлох баримтыг үнэлэхдээ алдаа гаргасныг дурдаад, нэхэмжлэлийн шаардлагаа өөрчилж, хамтран хариуцагч нэмэх хүсэлтийг шүүх хүлээж аваагүй нь хууль зөрчсөн гэж үзэн шийдвэрийг хүчингүй болгуулахаар гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийг өөрчлөх, хариуцагчийг тодорхойлох эрхийг зөрчсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.2 болон 28 дугаар зүйлийн 28.3-д заасан нэхэмжлэлийг өөрчлөх, хариуцагчийг тодорхойлох эрхийг зөрчсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.