Тогтоол №27321

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: М.Б нь тээврийн хэрэгсэл жолоодож явахдаа Б.А-ийн машиныг мөргөж, зам тээврийн осол гаргасны улмаас Б.А-д хохирол учирсан. - **Нэхэмжлэгч**: Б.А, зөрчлийн улмаас учирсан хохирол 5,175,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: М.Б, нэхэмжлэгчийн машины эд ангийн үнэлгээг зах зээлийн ханшнаас хэт өндөр гэж үзэж, дахин шинжээч томилуулах хүсэлттэй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-08-16, **Дугаар**: 130/ШШ2018/00573 - **Шийдвэр**: Хариуцагч М.Б-аас 4,075,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.А-т олгосон. Нэхэмжлэлийн 1,100,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 499.1-т заасныг баримтлан, М.Б-ын буруугаас осол гарч, нэхэмжлэгчид 4,075,000 төгрөгийн хохирол учирсан нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-09-25, **Дугаар**: 130/ШШ2018/00573 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэг талыг баримтлан шийдвэр гаргасан, мөргөсөн машины эд ангид дахин шинжилгээ хийлгэх хүсэлтийг хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хэрэгт цугларсан нотлох баримтууд болон зохигчийн тайлбараар М.Б нь замын хөдөлгөөний зөрчил гаргаж, Б.А-ийн тээврийн хэрэгслийг мөргөсөн үйл баримт тогтоогдсон. - Зөрчлийн улмаас нэхэмжлэгчид учирсан тээврийн хэрэгслийн эвдрэл, солих болон засварлах ажлын хөлс нийт 4,075,000 төгрөгийн хохирол нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 497.1, 499.1-т заасан зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэж, хохирлыг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй. - Иргэний хуулийн 497.2-т зааснаар гэм хор учруулсан этгээд гэм хор учруулсан нь түүний буруугаас болоогүй гэдгийг нотлох үүрэгтэй боловч хариуцагч энэ үүргээ гүйцэтгээгүй. - Хариуцагчийн шинжээч томилуулах хүсэлтийг шүүх хуралдааны үед гаргасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6, 105.1, 105.2, 170.1-т нийцсэн бөгөөд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг мэтгэлцэх үндсэн дээр хэрэгжүүлэх зарчмыг зөрчөөгүй. - Хариуцагчид нотлох баримт бүрдүүлэх, шинжээч томилуулах хүсэлтээ урьд нь гаргах боломж байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь зам тээврийн осол, өөрт учирсан эд хөрөнгийн хохирлыг хариуцагчаас нэхэмжилсэн. Нэхэмжлэгчийн үзэж буйгаар зам дээр анхааруулах тэмдэг байхгүйн улмаас осол болсон бөгөөд хариуцагч нь энэ байдлыг үүсгэсэн. Хариуцагч нь жолоочийн буруутай үйл ажиллагаанаас болсон гэж үзэж, нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хохирлын хэмжээг бууруулсан, гэм бурууг тогтоохдоо хуулийг бүрэн хэрэглээгүй гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч нь давж заалдах гомдлыг хүлээн авахаас татгалзсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэсэгчлэн өөрчилж, хохирлыг тооцохдоо зам тээврийн ослын улмаас үүссэн хохирлыг арилгахтай холбоотой Иргэний хуулийн зүйл заалтыг хэрэглэсэн. Мөн хохирогчийн хэтэрхий болгоомжгүй үйлдэл нь хохирлын хэмжээ нэмэгдэхэд нөлөөлсөн болохыг тогтоож, хариуцагчийн хариуцах хохирлын хэмжээг бууруулсан. Гэм хор учруулах нөхцөл байдлыг хариуцагчийн буруутай үйл ажиллагаа, мөн зам хариуцагч байгууллагын үүргээ биелүүлээгүйн улмаас бий болсон гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зам тээврийн ослын улмаас учруулсан гэм хорын хохирол нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн хөдөлгөөний дүрмийн зөрчлөөс болж тээврийн хэрэгсэлд нь учруулсан хохирлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь ослын буруутан М.Э-г хуулийн дагуу тогтоогдсон гэдгийг үгүйсгэж, нэхэмжлэгч өөрөө хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн, хохирлыг хэтрүүлэн тогтоосон гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулахаар гомдол гаргасан. Гомдлын үндэслэл нь ослын байршил, буруутай этгээдийг тогтоох, хохирлын хэмжээ, нэхэмжлэл гаргах хугацаатай холбоотой байв. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсныг тогтоов. Ослын улмаас учруулсан хохирол, гэм буруу нь харилцан шалтгаант холбоотойг тогтоож, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчийг хохирол төлөх үүрэгтэй гэж үзсэн. Хариуцагчийн гаргасан татгалзлууд нь хэргийн баримтаар няцаагдсан бөгөөд хохирлын үнэлгээг хэтрүүлсэн, хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн гэх үндэслэл тогтоогдоогүй. Нэхэмжлэгч нь тухайн тээврийн хэрэгслийн эзэмшигч болох нь тогтоогдсон. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн осолтой холбоотойгоор учирсан хохирлыг гаргуулах, хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс учирсан хохирлыг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн зарим шаардлагыг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч талын баримтыг бүрэн судлаагүй, нөхцөл байдал гэнэтийн шинжтэй байсан, цагдаагийн шалгалтыг дутуу хийсэн гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй бөгөөд зам тээврийн осолд хариуцагч М.Б-ын буруутай үйлдэл тогтоогдсон учир гэм хорыг нөхөн төлөх үүрэгтэй. Сөрөг нэхэмжлэлийн хувьд хохирлыг нэхэмжлэгч учруулсан гэх нотлох баримт хэрэгт авагдаагүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн осол, авто машины эвдрэл, засвар, сэлбэг, бусад зардлаар учирсан хохирлыг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчөөгүй, өөрийн буруутай үйлдлээс осол гараагүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсний зарим хэсгийг гаргуулж өгсөн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлага хангаагүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүх нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангасан боловч тогтоол бус, шүүгчийн захирамж гаргах ёстой байсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг ноцтой зөрчсөн.