Тогтоол №10795·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Г.Н нь хариуцагч Г.Б-ээс газар эзэмших эрх шилжүүлж авахдаа дуудлага худалдааны анхны үнэ болон өнгөрсөн онуудын газрын төлбөрийг төлсөн тул уг зардлыг гаргуулахаар нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Г.Б-ээс 30,923,230 төгрөг (22,923,230 төгрөг нь газрын дуудлага худалдааны үнэ, газрын төлбөр, 8,000,000 төгрөг нь өмгөөлөгчийн хөлс) гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, газрыг хуулийн дагуу шилжүүлсэн, төлбөр тооцоогүй байсан. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжилж буй төлбөр нь өөрт нь хамааралгүй бөгөөд хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-12-16, **Дугаар**: 104/ШШ2024/00690
- **Шийдвэр**: Г.Б-ээс 22,923,230 төгрөг гаргуулж, Г.Н-т олгож, үлдэх 8,000,000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 254.1, 260.3-т зааснаар худалдагч нь эрхийн болон биет байдлын доголдолгүй эд хөрөнгө шилжүүлэх үүрэгтэй, энэ үүргээ биелүүлээгүй тул үүссэн хохирлыг хариуцагч хариуцна. Өмгөөлөгчийн хөлсийг шаардах үндэслэлгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-02-10, **Дугаар**: 210/МА2025/00324
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр нь хөөн хэлэлцэх хугацааг тодорхойлоогүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, Г.Б-ээс 22,811,722 төгрөг гаргуулж Г.Н-т олгож, үлдэх 8,111,508 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 496.1-д зааснаар бусдын өр төлбөрийг сайн дураар төлсөн этгээд зардлаа нөхөн төлүүлэхээр шаардах эрхтэй. Г.Б нь дуудлага худалдааны анхны үнийг төлсөн гэдгээ нотлоогүй. 2023 онд хамаарах газрын төлбөр 111,508 төгрөгийг хасах нь зүйтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-05-14, **Дугаар**: 001/ШХТ2025/00323
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Г.Б
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр, магадлал нь хөөн хэлэлцэх хугацааг тодорхойлоогүй, холбогдох хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагч Г.Б-с 510,122 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Г.Н-т олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 30,413,108 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлага гаргах хууль зүйн үндэслэлийг зөв тодорхойлоогүй.
- Газар эзэмших эрх нь гэрээнд заасан хэмжээ, чанар, зориулалтын дагуу ашиглах боломжтой байсан тул биет болон эрхийн доголдолгүй.
- Хариуцагч Г.Б нь газрын дуудлага худалдааны анхны үнийг төлөх үүрэгтэй байсан гэх үндэслэл тогтоогдоогүй.
- Иргэний хуулийн 496.1-д заасан "бусдын өр" гэдэг нь хэн нэгний төлбөл зохих үүрэг байхыг шаарддаг. Г.Г, Г.Б нар дуудлага худалдааны үнийг төлөх үүрэгтэй байсан гэх баримтгүй.
- Газрын тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангаж, төсвийн орлогын бүрдүүлэлтийг нэмэгдүүлэх зарим арга хэмжээний хүрээнд гаргасан шийдвэрүүдийг үндэслэн төлүүлсэн дуудлага худалдааны үнийг өмнөх эзэмшигч төлөх хууль зүйн үндэслэл байхгүй.
- Хэрэв Г.Г, Г.Б нарт дуудлага худалдааны үнэ төлөх үүрэг байсан бол Газар зохион байгуулалтын албаны шаардах эрх хөөн хэлэлцэх хугацаа (Иргэний хуулийн 75.1-д заасан 10 жил) дууссан. 2008 оноос тоолоход 2018 онд дуусгавар болсон.
- Газрын улирал тутмын төлбөр 510,122 төгрөг төлөгдөөгүй байсныг нэхэмжлэгч төлсөн нь тогтоогдсон тул энэ мөнгийг хариуцагчаас гаргуулах үндэслэлтэй.
- Өмгөөлөгчийн хөлс 8,000,000 төгрөгийг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.
ХуульTech