Тогтоол №26590

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууцны өмчлөх эрхээ баталгаажуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч талтай орон сууц худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн хийсэн. Хариуцагч компани гэрээний үүргээ биелүүлэхгүй байгаа нь маргааны гол үндэслэл болсон. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, гуравдагч этгээдийг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч, түүний өмгөөлөгч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний дагуу орон сууцны төлбөрийг бүрэн хийсэн байх тул нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх үүссэн гэж үзсэн. Гэрээний харилцааг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудтай уялдуулан дүгнэсэн. Хариуцагч компани болон гуравдагч этгээдийн хоорондын харилцаа нь нэхэмжлэгчийн эрхэд хамааралгүй болохыг тогтоосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Р.Туяа нь “Ө ” ХХК болон “Гариг констракшн” ХХК-тай орон сууц захиалагчтай байгуулах хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулж, 50.5 м.кв байрыг захиалсан. Гэрээний дагуу төлбөрийг бүрэн төлсөн боловч “Ө ” ХХК нь орон сууцыг Р.Туяагийн өмчлөлд шилжүүлээгүй. - **Нэхэмжлэгч**: С нь Р.Туяаг 50.5 м.кв байрыг өмчлөх эрхтэй болохыг тогтоож, хариуцагч “Ө ” ХХК-ийг уг байрыг Р.Туяагийн өмчлөлд шилжүүлж, Улсын бүртгэлд бүртгүүлэхийг даалгахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: “Ө ” ХХК нь Р.Туяатай гэрээ байгуулаагүй, “Гариг констракшн” ХХК нь Р.Туяаг хохироосон, мөн тухайн байрыг иргэн Ш.Амартүвшинд худалдсан тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-07, **Дугаар**: 181/ШШ2018/00352 - **Шийдвэр**: Р.Туяаг 50.5 м.кв орон сууцыг өмчлөх эрхтэй болохыг тогтоож, уг орон сууцыг Р.Туяагийн өмчлөлд шилжүүлж, өмчлөх эрхийн бүртгэлийг Улсын бүртгэлд бүртгүүлэхийг “Ө ” ХХК-д даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 106.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-04, **Дугаар**: 848 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, нотлох баримтад буруу үнэлэлт өгсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад “106.1” гэснийг “250.1” гэж өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 250.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-30, **Дугаар**: 848 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, гэрээ цуцлагдсан, нэхэмжлэгчийн төлбөр “Ө ” ХХК-д ирээгүй байхад үүрэг хүлээлгэсэн нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2018 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 848 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Р.Туяа нь “Гариг констракшн” ХХК болон “Ө ” ХХК-тай байгуулсан гэрээгээр орон сууцны үнийг “Гариг констракшн” ХХК-д бүрэн төлсөн нь баримтаар нотлогдсон. - Зохигчдын хооронд худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн бөгөөд нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлсэн. - Хариуцагч “Ө ” ХХК нь маргаан бүхий орон сууцыг өөр этгээдэд худалдсан гэсэн үндэслэл нь Иргэний хуулийн 250.1-д зааснаар няцаагдаж байна. - Иргэний хуулийн 250.1-д зааснаар нэхэмжлэгч Р.Туяа нь орон сууцны өмчлөх эрхийг шилжүүлэхийг хариуцагчаас шаардах эрхтэй. - Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, маргааны эрх зүйн харилцааны төрлийг зөв тодорхойлсон. - Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан нь үндэслэл бүхий байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц худалдан авсан боловч өмчлөх эрхийн гэрчилгээ аваагүй байхад хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, нэмэлт төлбөр шаардсан гэх гомдолтой. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс мөнгө авсан боловч гүйцэтгэгчээс шалтгаалсан ажил дутуу байдлаас болж өмчлөх эрхийг шилжүүлэн өгөх боломжгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг шилжүүлэхийг хариуцагч О...-д даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч О..., хариуцагчийн өмгөөлөгч нар анхан шатны шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй бус, гуравдагч этгээдийн эрх ашгийг хөндсөн, гүйцэтгэгч нь ажлаа бүрэн хийгээгүй байхад шийдвэр гаргасан гэх үндэслэлээр шийдвэрийг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхийг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлсөн, хариуцагч нь орон сууцыг нэхэмжлэгчид хүлээлгэн өгч шилжүүлэхдээ үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээг шилжүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхийг зөрчсөн. Хариуцагчийн гүйцэтгэгчээс болсон гэх тайлбар болон нэмэлт төлбөр шаардсан нь нотлогдоогүй, хэргийн баримтаар няцаагдсан. Давж заалдах гомдолд дурдсан үндэслэлүүд хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдаж авах гэрээний дагуу өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулах, гэрчилгээ гаргаж өгнө гэж авсан мөнгийг буцаан авахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч компани нь нэхэмжлэгч гэрээний үүргийн дагуу төлбөрийг бүрэн хийгээгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Шүүхээс орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн, нэхэмжлэгч төлбөрийг бүрэн хийсэн гэж үзэн орон сууцыг нэхэмжлэгчийн өмчлөлд шилжүүлэхийг даалгаж, мөнгийг буцаан авахаар гаргасан нэхэмжлэлийг хариуцагч биелүүлснийг баталж хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх нь хэргийн бодит байдлыг үнэлж дүгнэлгүй, нэхэмжлэгчийн тайлбарт автаж шийдвэр гаргасан, гэрээний үнэ, төлбөрийн талаарх маргааныг буруу шийдвэрлэсэн, хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй байхад өмчлөлд шилжүүлэхийг даалгасан нь хууль бус гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуульд заасан журмын дагуу явагдсан, нотлох баримтад тулгуурласан, хуулийн зохицуулалтыг зөрчөөгүй гэж үзжээ. Гэрээний үнэ болон төлбөрийн талаарх маргааныг талуудын гаргасан баримтууд, тайлбаруудыг үндэслэн шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй бөгөөд хариуцагчийн гомдлыг хангах боломжгүй гэж дүгнэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц худалдан авсан боловч хариуцагч компани өмчлөх эрхийн гэрчилгээг олгоогүй байх тул үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгохыг даалгах тухай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний хуулийн 343 дугаар зүйлийн 343.1-д заасан үндэслэл тогтоогдохгүй гэж үзсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч гомдол гаргав. Хариуцагч нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй гэсэн боловч үндэслэлээ нотлоогүй, шүүх нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй гэж маргасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу төлбөрийг бүрэн хийсэн бөгөөд хариуцагч тал үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зохигчдын хооронд байгуулагдсан гэрээ нь ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулсанд тооцогдож, нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу хөлс төлөх үүргээ биелүүлсэн гэж үзэх үндэслэлтэй. Хариуцагч тал татгалзлын үндэслэлээ нотлоогүй бол нэхэмжлэгчийн тайлбарыг нотлогдсон гэж үзнэ.