Тогтоол №10428·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: А.Д нь Завхан аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын даргаар ажиллаж байхдаа жолооч С.Г-ыг хууль бусаар ажлаас халсан. Шүүхийн шийдвэрээр С.Г-ыг ажилд нь эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны олговорт нийт 15,744,144 төгрөгийг төрөөс олгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: ЗАПгазар нь А.Д-ийн хууль бус шийдвэрийн улмаас төрд учирсан хохирол 15,744,144 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: А.Д нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, хохирлын зарим хэсэг нь өөрийн буруутай үйлдэлтэй холбоогүй, С.Г гэмт хэрэг үйлдсэн, өөрөө албан үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй байсан зэрэг нөхцөл байдлыг харгалзан үзэхийг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-18, **Дугаар**: 140/ШШ2023/00445
- **Шийдвэр**: А.Д-оос 15,744,144 төгрөг гаргуулж улсын төсөвт оруулах.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 498.5-д зааснаар А.Д-ийн хууль бус шийдвэрийн улмаас төрд учирсан хохирлыг бүхэлд нь хариуцуулах үндэслэлтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-12-18, **Дугаар**: 205/МА2023/00039
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хохирлын хэмжээг буруу тодорхойлсон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх.
- **Үндэслэл**: А.Д-ийн хууль бус шийдвэрийн улмаас төрд хохирол учирсан бөгөөд С.Г-ыг ажилд эгүүлэн авсан нь Хөдөлмөрийн тухай хууль зөрчсөн үйлдэл биш, хохирлын хэмжээ нэмэгдэхэд нөлөөлөөгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-02-29, **Дугаар**: 210/МА2024/00039
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хоёр шатны шүүх Хөдөлмөрийн тухай хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, гэм хорын хохирлыг нэмэгдүүлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх Иргэний хуулийн 498.2, 498.5-д заасантай нийцээгүй, хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Гэм хорын хохирлын хэмжээ нь бүхэлдээ хариуцагчийн гэм буруутай үйлдлээс шалтгаалсан гэж үзсэн нь гэм буруугийн хэлбэр, хэр хэмжээ, шалтгаант холбоог зөв тогтоож чадаагүй.
- Хариуцагч А.Д-ийн шууд санаатай үйлдлээс шалтгаалаагүй зарим нөхцөл байдал тогтоогдсон. Тухайлбал, С.Г гэмт хэрэг үйлдсэний улмаас цагдан хоригдож байсан, мөн хариуцагч А.Д албан үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй байсан хугацаанд С.Г-ыг ажилд эгүүлэн томилох боломжгүй байсан.
- Иймд 2021-03-30-ны өдрөөс 2021-07-26-ны өдрийг хүртэлх хугацааны олговрын 2,224,716 төгрөгийг хариуцагчийн төлөх хохирлын хэмжээнээс хасах үндэслэлтэй.
- Харин С.Г-ын зорчих эрхийг хязгаарлах ял оногдуулсан нь түүний хөдөлмөрлөх эрхийг зөрчих үндэслэл болохгүй тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 37.1.7-д зааснаар ажилд томилох боломжгүй гэсэн хариуцагчийн татгалзлын зарим хэсгийг үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- Иргэний хуулийн 498.5, 510.1-д зааснаар хариуцагч А.Д-оос 13,519,428 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 2,224,716 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.