Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүргийг хангуулах зорилготой фидуцийн гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдал болон эд хөрөнгийг өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлэх маргаан үүссэн. Зээлдэгч болон зээлдэгч байгууллага хооронд зээлийн үүргийг хангуулахаар хөдлөх эд хөрөнгийг өмчлөлд шилжүүлэх фидуцийн гэрээ байгуулсан боловч зээлдэгч төлбөрөө гүйцэтгэхгүй болсон тул зээлдэгч байгууллага автомашиныг өөрийн нэр дээр шилжүүлэн авсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Фидуцийн гэрээ нь анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус тул автомашины өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Гэрээг талууд чөлөөт байдлын зарчмын дагуу сайн дусган байгуулсан тул хүчин төгөлдөр гэж үзэж, зээлийн үүргийг мөнгөн хэлбэрээр шаардах ёстой гэж тайлбарласан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх фидуцийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэн нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон байна. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, фидуцийн гэрээг хүчин төгсгөлсөн гэж үзэн автомашины өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгчид буцаан шилжүүлэхийг шийдсэн. Учир нь зээлдэгч хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалах эрхтэй боловч түүний өмчлөх эрхийг өөртөө шилжүүлэн авах эрхгүй тул (Иргэний хууль 286.1), фидуцийн гэрээ нь зээлийн үүргийг хангуулах зорилготой боловч хууль бус арга замаар үүргийг хангуулах зорилготой тул (Иргэний хууль 56.1.1, 56.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч зээлийн үүргийг гүйцэтгэхгүй болсон тохиолдолд зээлдэгч байгууллага нь зээлийн гэрээний дагуу мөнгөн төлбөрийг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 286.1).
• Зээлийн үүргийг хангуулах зорилготой боловч хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг өөртөө шилжүүлэх хэлбэрээр гэрээ байгуулсан нь хууль бус тул фидуцийн гэрээ нь анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус (Иргэний хууль 56.1.1, 56.5).
• Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцлийн үр дагаврыг арилгахдаа эд хөрөнгийг өмчлөх эрхийг анхдагч талд буцаан шилжүүлэх ёстой (Иргэний хууль 56.5).