Тогтоол №26125

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлдэгч, хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нараас зээлийн гэрээг цуцалж, төлөөгүй зээл, хүү, алдангийг гаргуулах, мөн барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нар нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэрээг цуцлах үндэслэлгүй, алдангийн хэмжээ хэт өндөр гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас нийт 544,350,600 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, хариуцагчийн бусад барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүх хууль хэрэглээнд алдаа гаргасан, алдангийн хэмжээг багасгах ёстой байсан гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүхээс хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхны шийдвэрийн зарим хэсгийг өөрчилсөн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээний үүргээ удаа дараа зөрчсөн тул нэхэмжлэгч гэрээг цуцалсан нь хуульд нийцжээ. Зээлдэгч үүргээ гүйцэтгээгүйгээс хойш 2 жилийн дараа гэрээг цуцалсан нь үндэслэлгүй гэх хариуцагчийн гомдол няцаагдсан. Коронавирус (ковид-19) цар тахлын нөлөөллийн талаар хангалттай баримт гаргаж өгөөгүй тул алдангийн хэмжээг багасгах үндэслэл тогтоогдоогүй. Гэрээний нэг барьцаа хөрөнгө болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан борлуулж үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах хэсгийг бусад барьцаалагч хариуцагчаар татагдсангүй тул хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь үндсэн зээлийг хүлээн зөвшөөрч, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг цар тахлын улмаас үүссэн хүнд нөхцөл байдал, гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй зэргээс шалтгаалан төлөх боломжгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас үндсэн зээл болон зээлийн хүү гаргуулж, нэмэгдүүлсэн хүүгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зээлийн хүүг үндэслэлгүй нэхэмжилсэн, барьцааны хөрөнгийн өмчлөгчийг гуравдагч этгээдээр оролцуулаагүй нь хууль зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэнийг тогтоож, зээлдэгч нь гэрээний хугацаа хэтрүүлэн төлбөр хийгээгүй, зээлдүүлэгч нь үүргээ биелүүлэхийг шаардсан боловч хангагдаагүй тул нэхэмжлэлийн шаардлага хуульд нийцсэн гэж үзсэн. Цар тахалтай холбоотой зээлийн хүүг багасгах, чөлөөлөх зохицуулалт байхгүй, харин зээлийн хугацаа сунгах, үлдэгдэл хэмжээг нэмэгдүүлэхгүй байх зохицуулалт байсан. Барьцааны хөрөнгийн өмчлөгч нь зээлдэгчид хөрөнгөө барьцаалах, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрхийг итгэмжлэлээр олгосон тул түүнийг гуравдагч этгээдээр оролцуулах шаардлагагүй гэж дүгнэв. Анхан шатны шүүх нь хуульд заасан журмыг баримталж, талуудын эрхийг хангасан тул шийдвэрийг хэвээр үлдээв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээг цуцалж, төлөөгүй зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг гаргуулах, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжлэгч байгууллага хариуцагч иргэнийг шүүхэд нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас зээлийн гэрээний үүрэгт тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, хангагдаагүй нэхэмжлэлийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон, шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэлгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль болон бодит байдалд нийцэхгүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч зээлийн гэрээг цуцлах, зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг шаардах эрхтэй. Ковид-19 цар тахлын нөхцөл байдал нь зээлдэгчийг зээлийн хүүг бууруулах эрхэд хамаарахгүй бөгөөд зээлдэгчийн төлбөрөөс хэсэгчлэн хэрэгсэхгүй болгосон нь эрх зүйн үндэслэлгүй. Зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээ нь хуулийн шаардлага хангасан, хүчин төгөлдөр тул нэхэмжлэгч үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсэгт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч ",,,," ХХК нь хариуцагч,,д холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт 134,874,684.11 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Хариуцагч нь зээлийн төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Зээлийн төлбөрийг төлж байсан боловч бизнесийн үйл ажиллагаа цар тахлын улмаас доголдсон. Банк зээлийн хугацааг хойшлуулах хүсэлтийг хүлээж аваагүй, нэхэмжлэлийн тооцоолол үндэслэлгүй бөгөөд 235,227 төгрөгийг илүү нэхэмжилсэн, мөн мөнгө гаргуулах шаардлага гаргасан атал давхар барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах нь үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-30, **Дугаар**: 183/ШШ2020/02942 - **Шийдвэр**: Зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, хариуцагчаас 134,874,684.11 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 225.1, 158.1, 175.1. Хариуцагч зээлийн төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй нь гэрээний ноцтой зөрчил тул гэрээг цуцлах үндэслэлтэй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2021-01-13, **Дугаар**: 141 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-02-04, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Энхбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг эс зөвшөөрсөн. Зээлийн тооцоолол үндэслэлгүй, 235,227 төгрөгийг илүү нэхэмжилсэн, мөн мөнгө гаргуулах шаардлага гаргасан атал давхар барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 42.2, 156.1, 165.1, 166.1, 451.2, 452.2-т нийцсэн хүчин төгөлдөр зээлийн болон ипотекийн гэрээ байгуулагдсан. - Нэхэмжлэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж, зээлийн мөнгийг шилжүүлсэн. - Хариуцагч нь зээл, түүний хүүг сар бүр буцаан төлөх үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй бөгөөд энэ нь Иргэний хуулийн 225.4.1-д заасан "ялимгүй зөрчил" гэж үзэх боломжгүй. - Иргэний хуулийн 225.1-д зааснаар нэхэмжлэгч гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах, мөн 453.1, 452.2-т зааснаар нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхтэй. - Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд Иргэний хуулийн 158.1, 175.1-д заасны дагуу "хариуцагч шүүхийн шийдвэрт заасан төлбөрийг сайн дураар төлөөгүй тохиолдолд" барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулах замаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгасан нь үндэслэлтэй. - Хариуцагчийн 235,227 төгрөгийг илүү нэхэмжилсэн гэх гомдлын тухайд, хариуцагч уг төлбөрийг хэзээ, яаж шилжүүлсэн, ямар баримтаар нотлогдож байгаагаа тайлбарлаагүй, хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдохгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэггүй, гэрээ цуцлагдсан тул үүргээ биелүүлэхгүй гэж маргасан. Гуравдагч этгээд нь барьцаалсан орон сууцыг барьцаанаас чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн хэд хэдэн үл хөдлөх хөрөнгө, хөдлөх хөрөнгө, газрыг барьцаанаас чөлөөлүүлэх тухай хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, гуравдагч этгээдийн барьцаалсан орон сууцыг барьцаанаас чөлөөлүүлэх, барьцаалбарыг хүчингүй болгуулах тухай шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас гаргуулах төгрөгийн хэмжээг багасгаж шийдвэрлэсэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд зээлийн үүргийн хэмжээ, гэрээ цуцлагдсан нөхцөл байдал, хуулийн заалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн гэж үзсэн. Хариуцагчийн гомдлын дагуу шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцохдоо хуулийн зохицуулалтыг зөрчсөн байдлыг залруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн, нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч үр дүн гараагүй тул гэрээг цуцлах, улмаар төлөгдөөгүй үүргийг шаардах эрхтэй. Гэрээг цуцалснаас хойшхи зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардахтай холбоотой хариуцагчийн татгалзлыг үндэслэлгүй гэж үзсэн нь буруу байв. Талуудын хооронд байгуулсан зээлийн гэрээний дагуу зээлдэгчээс төлөгдөөгүй үүргийг тодорхойлж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөс хангуулах нь хуульд нийцнэ.