Тогтоол №26068

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгч нарт зээл олгосон бөгөөд зээлдэгчид зээл болон хүүгээ төлөөгүй тул банк зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардал гаргуулах, мөн барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. Зээлдэгч нар зээлийн гэрээний үүрэг, хариуцлагаа хүлээн зөвшөөрч, төлбөр хийх боломжгүй байгаагаа тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн зарим хэсгийг хасч, тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үл хөдлөх хөрөнгөөр нь үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анх нэхэмжилсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн бүх хэсгийг гаргуулах шаардлагаа бүрэн хангуулаагүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нэхэмжлэгчийн гомдлыг үндэслэлтэй гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн бүх нэхэмжилсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн дүнг (нийт 36.401.373,38 төгрөг) хариуцагч нараас гаргуулах, мөн барьцаалагдсан үл хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь зүйтэй гэж дүгнэн шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкны салбар нь зээлдэгч нараас зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрийг шаардан нэхэмжилсэн. Зээлдэгч нар нь үндсэн зээлийг хүлээн зөвшөөрч, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрийг хэсэгчлэн буюу бүхэлд нь эсэргүүцсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас үндсэн зээлийн төлбөрийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн ихэнх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэн, гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нь нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангаж, анхан шатны шийдвэрт зохих өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь зээлдэгч нарыг зээлээ төлөх үүргээ биелүүлээгүй, хугацаа хэтрүүлсэн нь банкны буруутай үйлдэл биш болохыг тогтоосон. Гэсэн хэдий ч зээлийн гэрээний нөхцөл, хуулийн заалтуудыг үндэслэн зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн тооцоолол, хугацаанд өөрчлөлт оруулж шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөхгүй байсан тул зээлдэгчээс уг төлбөрүүдийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн зээлийг гаргуулж, хүү болон нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, төлбөрөөс хангагдаагүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах шаардлагаа хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй, гэрээг буруу тайлбарласан гэж гомдол гаргав. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн ч хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хэтрүүлэн тооцсон, шаардах эрхээ цаг тухайд нь эдлээгүй гэж маргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, зээлдэгчээс үндсэн зээл, хуульд заасан хэмжээнд хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн. Банк нь хугацаа хэтэрсэн зээл болон хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ч.Бат-Ирээдүй, Б.Төгсжаргал нар нь ХААН банкнаас 2014.05.05-ны өдөр орон сууцны зориулалтаар 96,000,000 төгрөгийн зээл авч, орон сууцаа барьцаалсан. Зээлдэгч нар зээлийн төлбөрийг хуваарийн дагуу төлөөгүй тул банк гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцалж, зээлийн төлбөр болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: ХААН банк ХХК нь зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн хамт нийт 156,323,312.12 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Ч.Бат-Ирээдүй, Б.Төгсжаргал нар нь зээлийн мөнгийг өөрсдөө аваагүй, захиран зарцуулаагүй, зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн тооцоолол алдаатай тул төлөх боломжгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-04, **Дугаар**: 101/ШШ2019/03432 - **Шийдвэр**: Зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, Ч.Бат-Ирээдүй, Б.Төгсжаргал нараас 140,100,682.73 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 16,222,629.39 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн шүүхийн шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 225.1, 158.1, 175.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-01-27, **Дугаар**: 211 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэмэгдүүлсэн хүүг буруу тооцож, бууруулсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, Ч.Бат-Ирээдүй, Б.Төгсжаргал нараас 154,814,852 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,508,460.12 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 453.1, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 24.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-18, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нэмэгдүүлсэн хүүг гэрээнд заасан хэмжээгээр тооцоогүй, Иргэний хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, Ч.Бат-Ирээдүй, Б.Төгсжаргал нараас 156,323,312 төгрөгийг гаргуулан ХААН банк ХХК-д олгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ч.Бат-Ирээдүй, Б.Төгсжаргал нар нь ХААН банк ХХК-тай зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээг хуульд заасан журмын дагуу байгуулсан. - Банк зээлийн гэрээнд заасан үүргээ биелүүлж, 96,000,000 төгрөгийг хариуцагч нарын дансанд шилжүүлсэн нь тогтоогдсон. - Хариуцагч нар зээлийн төлбөрийн хуваарийг удаа дараа зөрчсөн тул нэхэмжлэгч гэрээг цуцлах, үүргийн гүйцэтгэлийг шаардах эрхтэй. - Зээлийн гэрээний 2.1.5-д нэмэгдүүлсэн хүүгийн хэмжээг зээлийн хүүгийн 20 хувь, уг хүүг төлөгдөөгүй үндсэн зээлийн дүнгээс тооцохоор тохирсон нь Иргэний хуулийн 453.1 болон Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 22.3-т нийцнэ. - Давж заалдах шатны шүүх нэмэгдүүлсэн хүүг 3.96 хувиар тооцож, 3,580,448 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь гэрээний заалт болон хуульд нийцээгүй. - Нэхэмжлэгчийн шаардсан нэмэгдүүлсэн хүү 5,088,909 төгрөг нь үндэслэлтэй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгч болон барьцаалуулагч нараас үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүний төлбөрийг шаардан, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжлэл гаргажээ. Хариуцагч нь банк зээлийн хүүг гэрээнд зааснаас илүү хэмжээгээр тооцсон, хууль, журмыг зөрчсөн гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн хариуцагч нараас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Банк зээлийн хүүг гурван өөр байдлаар тооцсон, хариуцагч хүүний тооцооллыг эсэргүүцсэн байхад шүүх эдгээр баримтын талаар дүгнэлт хийгээгүй, Иргэний хуулийн холбогдох зүйлийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн гэж үзэв. Зээлдэгч болон барьцаалуулагч нар зээлийн хүүний талаар тохиролцоогүй, шүүх анхан шатны шийдвэртээ хүүгийн тооцооллыг тодорхой тайлбарлаагүй зэрэг үндэслэлээр давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: * Шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний хүүгийн хэмжээ, тооцоололтын талаархи маргааныг бүрэн шийдвэрлээгүй. * Шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зүйлийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. * Зээлийн хүүгийн хэмжээг хэрхэн тооцсон нь шийдвэрт тодорхойгүй байсан. * Шүүх хэрэгт цуглуулсан нотлох баримтуудыг бүрэн үнэлж, дүгнэлт хийгээгүй. * Хяналтын шатны шүүхээс хэргийн баримтын хүрээнд нэхэмжлэлийн талаар эцсийн дүгнэлт хийх боломжгүй байсан.