Тогтоол №26042

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч зам тээврийн ослоор эд хөрөнгөнд учирсан хохирлыг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч ослын бурууг үгүйсгэн, өөрийн эрүүл мэндэд учирсан хохирлыг шаардах эрхтэй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Зам тээврийн ослын улмаас учирсан хохиролд 2,365,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч ослын үед өөрийн буруугүй, нэхэмжлэгч дүрмийг зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхны шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг (370,000 төгрөг) хэрэгсэхгүй болгон, хохирлын хэмжээг 1,995,000 төгрөгөөр тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч туслах замаас гол зам руу орж ирэхдээ замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн нь тогтоогдсон. Гэвч хохирлыг үнэлэхдээ зам тээврийн ослын улмаас тогтоогдсон эвдрэл гэмтлээс гадуурх эд ангийн үнэлгээг нэмж тооцсон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.2-т заасан нотлох баримтыг үнэлэх шаардлагыг хангаагүй байна. Иймд шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, буруутай үйлдлийн улмаас учирсан бодит хохирлыг тогтоосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь зам тээврийн осол, өөрт учирсан эд хөрөнгийн хохирлыг хариуцагчаас нэхэмжилсэн. Нэхэмжлэгчийн үзэж буйгаар зам дээр анхааруулах тэмдэг байхгүйн улмаас осол болсон бөгөөд хариуцагч нь энэ байдлыг үүсгэсэн. Хариуцагч нь жолоочийн буруутай үйл ажиллагаанаас болсон гэж үзэж, нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хохирлын хэмжээг бууруулсан, гэм бурууг тогтоохдоо хуулийг бүрэн хэрэглээгүй гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч нь давж заалдах гомдлыг хүлээн авахаас татгалзсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэсэгчлэн өөрчилж, хохирлыг тооцохдоо зам тээврийн ослын улмаас үүссэн хохирлыг арилгахтай холбоотой Иргэний хуулийн зүйл заалтыг хэрэглэсэн. Мөн хохирогчийн хэтэрхий болгоомжгүй үйлдэл нь хохирлын хэмжээ нэмэгдэхэд нөлөөлсөн болохыг тогтоож, хариуцагчийн хариуцах хохирлын хэмжээг бууруулсан. Гэм хор учруулах нөхцөл байдлыг хариуцагчийн буруутай үйл ажиллагаа, мөн зам хариуцагч байгууллагын үүргээ биелүүлээгүйн улмаас бий болсон гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг зам тээврийн осол гаргаж, автомашинд нь хохирол учруулсан гэж буруутган нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдэл нөлөөлсөн, учирсан хохирлын үнэлгээ хэт өндөр гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нь зам тээврийн хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, нэхэмжлэгчийн автомашинтай мөргөлдсөний улмаас 7,143,600 төгрөгийн хохирол учирсныг тогтоож, хариуцагчаас 1,951,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, шүүх нь мэргэшсэн үнэлгээчдийн дүгнэлтийг үндэслэн хийсэн үнэлгээг хүчингүй болгох нөхцөлийг харгалзан үзээгүй гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь хариуцагчийн гомдлыг эс зөвшөөрч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь нэхэмжлэгчийн автомашинд учирсан хохирлыг тогтоохдоо шинжээчээр томилогдсон байгууллагын тогтоосон хохирлын хэмжээ болон даатгалын нөхөн төлбөрийг хасч тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн. Хариуцагчийн буруутай үйлдлийн улмаас осол гарсан нь тогтоогдсон тул гэм хорын хэмжээг багасгах үндэслэлгүй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2018.12.28-ны өдөр Баянзүрх дүүрэгт зам тээврийн осол гарч, нэхэмжлэгчийн Land Cruiser 200 маркийн тээврийн хэрэгсэлд хохирол учирсан. - **Нэхэмжлэгч**: Зам тээврийн ослын улмаас эд хөрөнгөд учирсан 2,365,000 төгрөгийн хохирлыг хариуцагчаас гаргуулах. - **Хариуцагч**: Ослыг өөрийн буруугаас болоогүй, харин өөрөө болон эхнэрийнх нь эрүүл мэндэд хохирол учирсан тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-02-10, **Дугаар**: 101/ШШ2020/00558 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 2,365,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д зааснаар хариуцагчийн буруутай үйлдлээс учирсан гэм хорыг хариуцагч хариуцах. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-30, **Дугаар**: 728 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, өөрөө буруугүй, хохирсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, 1,995,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 370,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Замын цагдаагийн ослын тэмдэглэлд тусгагдаагүй эвдрэл гэмтлийн үнэлгээ болох 370,000 төгрөгийг хассан. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-24, **Дугаар**: 728 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал үндэслэлгүй, өөрөө хохирсон, төлөх чадваргүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч зам тээврийн осол гаргасан, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч шийтгэл хүлээсэн нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдсон. - Хариуцагч өөрийн гэм буруугүй гэх татгалзал, тайлбараа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д зааснаар нотлоогүй. - Хавтаст хэрэгт байгаа яаралтай тусламжийн хуудас нь зам тээврийн ослоос шалтгаалсан болох нь тогтоогдоогүй. - Нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөд учирсан хохирол нь хариуцагчийн гэм буруутай үйлдлээс шалтгаалсан нь тогтоогдсон. - Давж заалдах шатны шүүхээс ослын тэмдэглэлд тусгагдаагүй 370,000 төгрөгийн үнэлгээг хассан нь үндэслэлтэй. - Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д зааснаар нэхэмжлэгч эд хөрөнгөд учирсан гэм хорын хохирлоо шаардах эрхтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Тээврийн хэрэгслийн осол, гэм хорын хохирол нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн ослын улмаас өөрийн автомашинд учирсан эд ангийн хохирол, засварын зардал, алдсан орлого зэрэг нийт 2,600,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа зорчигчийн буруутай үйлдэл байсан, учирсан хохирлын хэмжээг хэтрүүлэн тогтоосон гэж маргаж байсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс болж учирсан гэм хорыг арилгах үүрэгтэй гэж үзэн, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас 1,333,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй саналгүй, машины эд ангийн үнэлгээ, засварын хөлс зэргийг үндэслэлгүй тогтоосон, гэрчийн мэдүүлэгт зөрүүтэй байдал байгаа зэрэг шалтгаанаар давж заалдах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийн баримтуудыг дахин хэлэлцэж, эд ангийн үнэлгээ, засварын зардал зэргийг тодотгон, анхны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 1,188,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь зам тээврийн ослын шалтгаан, хохирлыг тогтоохдоо холбогдох хуулийн заалтууд болон цугларсан нотлох баримтуудыг харьцуулан дүгнэлт хийсэн. Талууд гэм буруугийн талаар маргаагүй бөгөөд гол маргаан нь учирсан хохирлын хэмжээг тогтоохтой холбоотой байсан. Осол гарах үед хариуцагч нь замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчил гаргасан нь тогтоогдсон. Эд ангийн үнэлгээний талаарх маргааныг шинжээчийн дүгнэлтүүдийг харьцуулан, дундаж үнээр тогтоож шийдвэрлэсэн. Иргэний хуулийн гэм хор арилгах үүргийн дагуу хохирол учруулахаас өмнөх байдалд нь сэргээх буюу мөнгөөр нөхөн төлөх зарчмыг баримталсан.