Тогтоол №10439·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч П нь хариуцагч Т-тэй 2022 оны 07 дугаар сарын 04-ний өдөр орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, өмчлөх эрхээ шилжүүлэн авсан боловч хариуцагч орон сууцыг суллаж өгөхгүй байгаа тул хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь орон сууцны үнэ болох 50,000,000 төгрөгийг нэхэмжлэгч төлөөгүй тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: П нь орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу өмчлөгч болсон тул хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс орон сууцыг чөлөөлүүлэх.
- **Хариуцагч**: Т нь орон сууцны үнийг нэхэмжлэгч төлөөгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй. Нэхэмжлэгчийн хүүд шилжүүлсэн мөнгө нь орон сууцны төлбөр биш, харин хамтарсан бизнесийн гүйлгээ байсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-11-16, **Дугаар**: 135/ШШ2023/01471
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлж, орон сууцны үнэ 50,000,000 төгрөгийг төлсөн нь тогтоогдоогүй тул хариуцагчийг орон сууцыг хууль бусаар эзэмшилдээ байлгаж байна гэж үзэх үндэслэлгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-04, **Дугаар**: 209/МА2024/00004
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэгт цугларсан баримтыг хуульд зааснаар үнэлж чадаагүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 243.1-д заасныг баримтлан, гэрээний 3.3-т төлбөрийг бүрэн төлж дууссан гэж заасан тул гэрээ байгуулахаас өмнө гэрээний үнэ 50,000,000 төгрөг төлөгдсөн гэж үзэх үндэслэлтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-26, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/00257
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэж, нэг хэрэг дээр хоёр өөр шийдвэр гаргасан, мөн хуурамч нотлох баримтыг үндэслэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг үнэлэх журмыг зөрчсөнөөс маргааны үйл баримтыг өөрөөр тогтоож, зөрүүтэй шийдвэр гаргасан.
- Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтыг бүрэн тогтоолгүйгээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг няцаасан үндэслэлийг тодорхой заалгүйгээр, зөвхөн гэрээний заалтыг үндэслэн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т заасан шаардлагад нийцээгүй.
- Нэхэмжлэгчээс хариуцагчийн хүү Т.А-д шилжүүлсэн 50,000,000 төгрөгийн гүйлгээ нь орон сууцны төлбөр мөн эсэх, мөн энэ хугацаанд Т.А-оос нэхэмжлэгчид буцаан шилжүүлсэн мөнгөний зориулалт тодорхойгүй байна.
- Зохигчдын хооронд мөнгө өсгөх арилжаа хийж байсан, улмаар Т.А-д хөрөнгө оруулалт нэрээр өгсөн мөнгөний төлбөрт орон сууцыг тооцож авсан эсэх, эсхүл өгсөн мөнгөө буцаан гаргуулахын тулд байрыг барьцаанд тавихаар өмчлөлийг шилжүүлсэн эсэх зэрэг ач холбогдол бүхий үйл баримтыг тодруулж, тогтоосны эцэст нэхэмжлэлийн шаардлагыг шийдвэрлэх шаардлагатай.
- Дээрх үйл баримт тодорхой бус нөхцөлд хяналтын шатны шүүхээс хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах нь зүйтэй.