Тогтоол №15487

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх, шударга өмчлөгч болохыг тогтоолгох маргаан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийг орон сууцны хууль ёсны өмчлөгчөөр тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянуулахаар буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмаар явуулаагүй, нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчсөн, хэргийн оролцогчдын эрх зүйн байдлыг тодорхойгүй орхисон тул шийдвэр нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууцны өмчлөх эрхээ баталгаажуулах, гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний үүрэг үүсээгүй болохыг тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Гуравдагч этгээд нь хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчдын эрх зүйн байдлыг зөв тодорхойлоогүй нь шийдвэрийг хууль ёсны болон үндэслэлтэй болгож чадаагүй. Нэхэмжлэгчийн өөрчилсөн нэхэмжлэлийн шаардлага нь хариуцагчдын эрх ашгийг хөндсөн тул тэдгээрийг хариуцагчаар оролцуулах ёстой байсан. Гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлага болон нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг тодруулж шийдвэрлэх шаардлагатай.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц албадан чөлөөлүүлэх, хариуцагч төлбөр төлж барагдуулах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгож, орон сууцны өмчлөх эрхийг баталгаажуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчийг орон сууцыг чөлөөлөхийг даалгаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэл тодорхой бус, хэргийг хянан шийдвэрлэхэд зайлшгүй шаардлагатай нотлох баримтыг бүрдүүлж чадаагүй, шүүх хуралдааныг хууль бусаар явуулсан гэх нэхэмжлэгчийн гомдлыг үндэслэлгүй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б нь “Т” ХХК-тай орон сууц захиалгаар барих гэрээ байгуулж, орон сууцыг худалдан авсан бөгөөд улсын бүртгэлд өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн. Гэвч тухайн орон сууцанд хариуцагч нар хууль бусаар эзэмшиж байгаа тул чөлөөлүүлэхээр нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Б. Хариуцагч Н, Н, Ж.Наранмандах, “Т” ХХК-иудын хууль бус эзэмшлээс Баянгол дүүргийн 1 дүгээр хороо, Алтай хотхоны 12 дугаар байрны 112 тоот орон сууцыг чөлөөлүүлэх. - **Хариуцагч**: Н, Н, Ж.Наранмандах нар. Ж.Наранмандах нь 2010 онд “Т” ХХК-ийн захирал н.Сономцэрэнтэй тохиролцон, газраар бартер хийх эсвэл 55,216,000 төгрөгөөр орон сууцыг авахаар болсон. Хожим газраар солихоос татгалзсан тул Сономцэрэнд 60,000,000 төгрөгийг бэлнээр өгсөн тул орон сууцны үнэ бүрэн төлөгдсөн гэж маргасан. “Т” ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-11, **Дугаар**: 102/ШШ2018/01149 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 250.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-06-29, **Дугаар**: 1515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Б. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй болсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийг өөрчилж, хариуцагч Ж.Наранмандах, Н, Н нарын хууль бус эзэмшлээс орон сууцыг чөлөөлүүлж, “Т” ХХК-ийн хүлээн зөвшөөрлийг баталж, холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.5, 56.1, 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-18, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч Ж.Дорж. - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг үнэлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Б нь “Т” ХХК-тай байгуулсан гэрээгээр орон сууцны өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн нь нэхэмжлэлийн үндэслэл болсон. - Хариуцагч Ж нь орон сууцны үнийг “Т” ХХК-д төлсөн гэх тайлбар, татгалзлаа нотлохоор гэрч асуулгах хүсэлт гаргасныг шүүх хангаагүй орхисон нь хэргийн оролцогчийн эрхийг зөрчсөн. - Шүүх хүсэлт гаргагчийн гэрчийн хаягийг тодруулах боломжтой тухай тайлбарыг үл тоомсорлосон. - Хариуцагч Ж-гийн хэргийг түдгэлзүүлэх хүсэлтийг шүүх шийдвэрлэсэн эсэх нь тодорхойгүй байна. - Хэргийн үйл баримт бүрэн тогтоогдоогүй тул маргааны зүйл болох орон сууцыг хариуцагч нар хууль бусаар эзэмшиж байгаа эсэхийг тогтоох боломжгүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т нийцээгүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4, 168.1.3-т нийцээгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нар нь өөрийн өмчлөлийн орон сууцыг хариуцагч хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нь уг орон сууцыг худалдан авсан, гэхдээ гэрчилгээ аваагүй, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, төлсөн мөнгө болон хохирол гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, орон сууцыг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлөхөөр шийдвэрлэсэн. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, хэт нэг талыг барьсан, нотлох баримтыг үнэлээгүй гэх үндэслэлээр эс зөвшөөрч, шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийн оролцогчийн эрхээ эдлэх боломжоор хангах үүргээ биелүүлээгүй нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй шийдвэр гаргахад сөргөөр нөлөөлсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаахаар тогтоосон.