Тогтоол №9724·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг, алданги, хохирол нийт 100,630,727 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээний төлбөрт 41,633,118 төгрөг төлөгдөөгүй, гэрээний дагуу 2019.08.15-ны өдөр төлбөрийг бүрэн барагдуулах ёстой байсан тул уг үлдэгдэл төлбөр, алданги, орлого олох байсан хохирлыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Гэрээний зүйл нь зөвхөн орон сууц биш, газар байсан. Худалдагч газрын эрхийг шилжүүлэх үүргээ биелүүлээгүй тул үлдэгдэл төлбөрийг төлөхгүй. Алданги болон олох ёстой байсан орлого нэхэмжилсэн нь үндэслэлгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-08-26, **Дугаар**: 101/ШШ2020/02955
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 62,449,677 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн 38,181,050 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 232.6, 219.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-19, **Дугаар**: 210/МА2020/02159
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-12-07, **Дугаар**: 210/МА2020/02159
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хоёр шатны шүүх хэрэглэх ёстой хуулийг хэрэглээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, шүүх хуулиар тогтоосон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр болон давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг тус тус хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх талуудын хооронд үүссэн маргааныг нотлох баримтын хүрээнд үнэлж, үйл баримтын талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийж, хэрэглэгдэх хуулийн зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Талууд 2019.01.14-ний өдөр үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, 2019.06.24-ний өдөр зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээгээр орон сууцны үнийг өөрчилсөн үйл баримт тогтоогдсон.
- Иргэний хуулийн 41.1, 41.2, 196.1.2-т зааснаар шүүх талуудын хүсэл зоригийг тайлбарлаж, гэрээний хүчин төгөлдөр байдалд дүгнэлт хийдэг.
- Талуудын хоорондын харилцааг Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ гэж зөв тодорхойлсон.
- Худалдагч гэрээний зүйл болсон орон сууцыг худалдан авагчид шилжүүлсэн, хариуцагч орон сууцны үнээс 73,700,000 төгрөгийг төлсөн, 41,633,118 төгрөгийг төлж барагдуулаагүй болох нь зохигчийн тайлбараар нотлогдсон.
- Нэхэмжлэгч 2019.06.24-ний өдрийн зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний 3.2, 3.6, 4.4-т заасны дагуу орон сууцны үнийн үлдэгдэл 41,633,118 төгрөгийг алдангийн хамт шаардах эрхтэй.
- Хоёр шатны шүүх хариуцагчаас орон сууцны үлдэгдэл үнэ 41,633,119 төгрөг, алданги 20,816,558 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 243.1, 232.6-д нийцсэн.
- Гэрээний зүйл нь зөвхөн орон сууц биш, газар байсан, газрын өмчлөх эрхийг шилжүүлж өгөх үүргээ биелүүлээгүй тул үлдэгдэл төлбөрийг төлөхгүй гэх хариуцагчийн тайлбар нотлох баримтаар тогтоогдоогүй.
- Итгэмжлэлийн хугацаа дууссан нь хариуцагчийг гэрээгээр тохиролцсон орон сууцны үнийг төлөх үүргээ гүйцэтгэхгүй байх үндэслэл болохгүй.
- Шүүгчийг татгалзан гаргах хүсэлтийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 92.2-т зааснаар шүүх хуралдаан эхлэхээс өмнө гаргаагүй, шүүхийн ажиллагааг явуулсантай холбогдуулан татгалзсан нь үндэслэлгүй.
- Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу явуулж, Иргэний хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.