Тогтоол №24070

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь "Монгол Улсын хилээр нэвтрэх, гарах журам батлах тухай" Засгийн газрын 2017 оны 185 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Монгол Улсын хилээр нэвтрэх, гарах журам"-ын 2.3 дахь хэсэг нь Үндсэн хуулийн холбогдох заалтыг зөрчсөн эсэхийг тогтоолгохоор хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Цогзолмаа, Засгийн газрын 2017 оны 185 дугаар тогтоолын хавсралтын 2.3 дахь хэсгийг хүчингүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Монгол Улсын Засгийн газар, тогтоолын 2.3 дахь хэсэг нь хуульд нийцсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-28, **Дугаар**: 207/МА2018/00028 - **Шийдвэр**: Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Засгийн газрын тогтоолын 2.3 дахь хэсэг нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчөөгүй байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-04-26, **Дугаар**: 207/МА2018/00060 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Засгийн газрын тогтоолын 2.3 дахь хэсэг нь Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 4.1.3, 16.1.1, 16.1.2, 17.1.1, 17.1.2, 17.1.3, 20.1, 20.2, 20.3, 20.4, 20.5, 20.6, 20.7, 20.8-д заасан гадаадын иргэнийг улсын хилээр нэвтрүүлэх, гарах үндэслэл, нөхцөл, шаардлагыг зөрчөөгүй байна. - Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 16.1.1-д заасан "визгүйгээр" гэдэг нь визгүй зорчих журамтай улс орны иргэдийг хэлэх бөгөөд Засгийн газрын тогтоол нь энэхүү хуулийн заалтыг нарийвчлан зохицуулсан байна. - Засгийн газрын 2017 оны 185 дугаар тогтоолын хавсралтаар батлагдсан журмын 2.3 дахь хэсэг нь Үндсэн хуулийн 16.10-т заасан "Монгол Улсад хууль ёсоор оршин сууж байгаа хүн чөлөөтэй зорчих, оршин суух газраа сонгох эрхтэй" гэсэн заалтыг зөрчөөгүй, учир нь энэ заалт нь Монгол Улсын иргэдэд хамаарах бөгөөд Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай хуулиар гадаадын иргэний эрх хязгаарлагдана. - Захиргааны ерөнхий хуулийн 5.1-д заасан захиргааны актыг хуульд нийцсэн байх зарчмыг зөрчөөгүй, учир нь Засгийн газрын тогтоол нь хуульд заасан эрх хэмжээний дотор батлагдсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг барагдуулах тухай. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагч нь нэхэмжлэгч талд төлбөр хийхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэн гомдол гаргасан бөгөөд гомдлын шалтгаан нь гэрээний нөхцөл байдал болон гүйцэтгэлтэй холбоотой. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь гэрээний нөхцөл, талуудын хэлцэл, улмаар үүссэн нөхцөл байдлыг үндэслэн шийдвэр гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний дагуу хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг барагдуулахыг шаардсан. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлсэн гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийг хохирол төлүүлэхээр шийдвэрлэв. Гэрээний заалт, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гомдол гаргав. Гэрээний нөхцөл байдал, эрх зүйн дагуу хэргийг шийдвэрлээгүй гэж үзжээ. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний үүрэг, түүнийг биелүүлээгүйн улмаас учирсан хохирлыг тогтоохдоо шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг зөв хэрэглэсэн. Талуудын гаргасан нотлох баримтуудыг үндэслэлтэй үнэлсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг барагдуулах тухай. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, гэрээний үүрэг гүйцэтгэлээс учирсан хохирлыг нэхэмжлэгч талд төлж барагдуулахыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал анхны шийдвэртэй санал зөрөлдөж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгуулах талаар гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан гэрээний нөхцөл, үүргээ биелүүлсэн эсэх, учруулсан хохирлын хэмжээг шүүх тогтоосон. Гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс хохирол учирсан нь тогтоогдож, холбогдох хуулийн заалтуудад үндэслэн шийдвэр гаргасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг барагдуулах тухай АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйн улмаас учирсан хохирлыг нэхэмжлэгч талд төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэлгүй, хэргийн бодит байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн үндэслэлээр давж заалдсан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний нөхцөл, үүргээ биелүүлсэн эсэх, учирсан хохирлыг тогтоосон байдал, холбогдох хуулийн заалтуудыг хэрэглэхдээ хуульд заасан журмыг зөрчөөгүй, хэргийн бодит байдалтай нийцсэн дүгнэлт хийсэн.