Тогтоол №22615

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч банк нь хариуцагчдаас зээлийн гэрээний үүрэг болон барьцаа хөрөнгөөр гүйцэтгэл хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагчид нь зээлийг хугацаандаа төлөөгүй, гэрээний нөхцлийг зөрчсөн. АНХАН ШАТ: Шүүхээс хариуцагчдаас зээлийн үүргийг гаргуулах, гэрээг цуцлах шаардлагаас татгалзах, харин барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах зарим хэсгийг хүлээн авахаас татгалзаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь нотлох баримтыг буруу үнэлж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Тухайлбал, шүүхээс хэрэгт авагдаагүй шүүгчийн захирамжийг үндэслэл болгосон, нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагын талаар хариуцагч нарын тайлбарыг сонсолгүй шийдвэрлэсэн гэж үзжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, хуулийг буруу хэрэглэсэн байх тул хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаахаар шийдвэрлэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк болон зээлдэгч хооронд байгуулсан зээлийн гэрээний үүрэг, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрөөс үүссэн маргаан. Зээлдэгч нь банкнаас зээл авсан боловч төлбөрөө төлөөгүй, улмаар гэрээний нөхцөл, хүүгийн тооцоолол, барьцааны үнэлгээ зэргээр маргаж байна. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон бусад төлбөрийг гаргуулж, үүрэг гүйцэтгэлд барьцаа хөрөнгийг худалдах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. Банкны буруутай үйл ажиллагаа, олгоогүй зээлд хүү тооцсон, барьцааны үнэлгээг багаар тогтоосон зэрэг үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ зээлийн гэрээний үндсэн зээлийн хэмжээ, төлсөн хүү, биелүүлээгүй үүргийн хэмжээг тодруулаагүй, зээлийн тооцоолол нь тодорхой бус байсан нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангаагүй. Үүнтэй холбоотойгоор шүүх хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Х, Д.Д нар нь “К банк”-наас 14,500,000 төгрөгийн зээл авсан бөгөөд зээлийн төлөлт хуваарийн дагуу хийгдэхгүй байсан тул банк шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: "К банк" ХХК-ийн Дорнод салбар нь Д.Х-аас зээлийн гэрээний үүргийн биелэлтэнд 12,483,789 төгрөг гаргуулж, үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Д.Х нь зээлийн тооцоолол буруу, төлсөн мөнгийг зөвхөн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүд тооцсон гэж нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, төлсөн 5,494,994 төгрөгийг үндсэн зээлээс хасуулахыг хүссэн. Гуравдагч этгээд Г.Г нь өөрийн өмчлөлийн орон сууцыг барьцаалахыг зөвшөөрөөгүй тул барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-12, **Дугаар**: 138/ШШ2018/00151 - **Шийдвэр**: Д.Х-аас 7,953,922 төгрөгийг гаргуулж, үл хөдлөх хөрөнгөөр барьцааны үүргийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 175.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-04, **Дугаар**: 201/МА2018/00010 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулахыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, Д.Х-аас 8,363,043 төгрөгийг гаргуулж, барьцааны үл хөдлөх хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 175.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-06-06, **Дугаар**: 00018/00151 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 216.4-ийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, мөн зээлийн хүүгийн тооцоог буруу хийсэн гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх Иргэний хуулийн зарим зохицуулалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. - Хэрэгт авагдсан баримтын хэмжээнд шийдвэр, магадлалыг өөрчлөх боломжгүй. - Гуравдагч этгээд Г.Г-ийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцсон эрх зүйн байдал тодорхой бус байна. - Зээлийн гэрээ цуцлагдсан эсэх, нэхэмжлэгч гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах шаардлага гаргаж буй эсэх нь тодорхойгүй байхад шүүх эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй. - Иргэний хуулийн 216.4-т заасан “үүргийн гүйцэтгэл нь төлөх хугацаа болсон бүх өрийг төлөхөд хүрэлцэхгүй бол тэргүүн ээлжинд шүүхийн зардал, дараа нь үндсэн үүрэг, эцэст нь хүүг төлүүлнэ” гэх зохицуулалтыг шүүх буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. - Зээлдэгчийн төлсөн төлбөрийг зөвхөн зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүд тооцож авсан гэх хариуцагчийн тайлбар баримтаар хангалттай тогтоогдоогүй. - Зээлийн гэрээний 3.11 дэх заалт нь Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалттай хэрхэн уялдаж байгааг тодруулах шаардлагатай. - Төлбөр төлөх хуваарийн хугацаа хэтэрсэн, зээлдэгчээс төлж буй мөнгө хуваарьт заасан төлбөрийн хэмжээнд хүрэхгүй байх тохиолдолд хэрхэх зэрэг асуудлаар шүүх дүгнэлт хийгээгүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.5-д заасныг удирдлага болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгчээс зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үүргийн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардаж, барьцаа хөрөнгөөр баталгаажсан үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэл гаргав. Зээлдэгч нь зээл авч, төлбөр хийсэн хэдий ч хугацаа хэтрүүлэн төлөөгүйгээс үүссэн маргаан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс тодорхой хэмжээний зээлийн төлбөрийг гаргуулж, үлдэх хэсэг болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүх нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг дутуу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарласан, тооцоололд алдаа гаргасан гэж гомдол гаргав. Зээлдэгчийн төлсөн дүнг буруу тооцсон, гэрээ цуцлах эрхтэй байсан зэрэг үндэслэлүүдийг хөндсөн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх нотлох баримтыг дутуу үнэлсэн, тооцоололд алдаа гаргасан нь шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй гэж үзэв. Зээлдэгч үүргээ зөрчсөн, банк гэрээг цуцлах эрхтэй байсан болох нь тогтоогдож, улмаар анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах асуудлыг шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкнаас зээлдэгч нарт холбогдуулан зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрийг барьцаа хөрөнгөөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагчид гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, төлбөрөө хугацаа хэтрүүлсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчдаас нэхэмжлэлийн шаардлагад заасан нийт мөнгийг хувь тэнцүүлэн гаргуулж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хуваарилж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн зүгээс анхан шатны шүүх барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад оролцогчийн эрхийг ноцтой зөрчсөн гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэргийн бодит байдал, нэхэмжлэлийн шаардлагад дүгнэлт хийгээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх журмыг зөрчсөн, оролцогчийн эрхийг ноцтой зөрчсөн гэж үзэж, шийдвэрийг хүчингүй болгон анхан шатны шүүхэд дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.