Тогтоол №11916

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгчээс зээлийн болон барьцааны гэрээний дагуу төлбөр гаргуулах, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Шүүх зээлдэгчээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй гэж үзсэн. Хариуцагч нь шүүхийн шийдвэр нь барьцааны хөрөнгийн үнэлгээ, гэрээний нөхцөл байдлыг буруу тооцсон, хэт нэг талыг барьсан гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад журам зөрчсөн, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг орхигдуулсан, шүүгчийн туслахад эрх үүрэг тайлбарлах чиг үүргийг хууль бусаар даалгасан, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай шаардлагыг орхигдуулсан зэрэг үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр мөн шүүхэд буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Капитрон банк" ХХК нь "Ану сервис" ХХК-д 2008 оны 10 дугаар сарын 21-ний өдрийн зээлийн гэрээгээр 475,000 ам.долларын зээл олгосон бөгөөд зээлдэгч үүргээ зөрчсөн тул гэрээг цуцалж, зээлийн төлбөрийг гаргуулахыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь зээлийн гэрээний заалт болон барьцаа хөрөнгө шилжүүлэх гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, үр дагаврыг арилгуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "Капитрон банк" ХХК нь зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцалж, 449,182.12 ам.долларыг хариуцагчаас гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "Ану сервис" ХХК нь 2008 оны 10 дугаар сарын 21-ний өдрийн зээлийн гэрээний 6.2.4 дэх заалт болон 2013 оны 3 дугаар сарын 19-ний өдрийн барьцаа хөрөнгө шилжүүлэх гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгож, гэрээний үр дагаврыг арилгуулах, барьцаа хөрөнгийн үнэ болох 1,242,629,880 төгрөгөөс зээлийн үүргийг бүхэлд нь хангах, 2013 оны 3 дугаар сарын 20-ноос хойшхи хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгээс чөлөөлөхийг шаардсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2016-10-25, **Дугаар**: 101/ШШ2016/06332 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 920,824,824.81 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-01-04, **Дугаар**: 130 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх зээлийн гэрээг цуцлах шаардлагыг шийдвэрлээгүй, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчлөн, зээлийн гэрээг цуцалж, хариуцагчаас 895,575,158 төгрөгийг гаргуулж олгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 225.1, 451.1, 453.1, 56.1.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-04-10, **Дугаар**: 00298 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг буруу тодорхойлсон, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохдоо хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийн "гэрээг цуцлах" шаардлагыг шүүх шийдвэрлээгүй байхад гэрээг цуцалсан гэж үзсэн нь хуулийг буруу тайлбарласан. - "Зээлийн төлбөрт барьцаа хөрөнгө шилжүүлэх гэрээ"-ний нэг тал болох "Мфикс капитал" ХХК-ийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцуулаагүй нь буруу. - Капитрон банк болон "Мфикс капитал" ХХК-ийн хооронд байгуулагдсан барьцаа хөрөнгө шилжүүлэх гэрээгээр "Ану сервис" ХХК-ийн зээлээс гадна бусад компаниудын төлбөрийг тооцсон нь Иргэний хуулийн 153.2, 165.4-т заасан нөхцөл үүсээгүй байхад хийгдсэн байна. - Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол, үндэслэл нь банкнаас хариуцагчид өгсөн албан мэдэгдэл болон шүүхэд ирүүлсэн зээлийн эргэн төлөлтийн хуваариудтай зөрчилдөж, тодорхойгүй байна. - Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, давж заалдах шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4-т заасан үүргээ хэрэгжүүлээгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээл болон барьцааны гэрээний үүрэг, хүүгийн тооцоололтой холбоотой маргаан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үндсэн зээл, хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зөрчил, нотлох баримт бүрэн цуглараагүй, хүүгийн тооцоолол үндэслэлгүй гэх гомдол үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээний үүрэг, түүний дотор хүүгийн төлбөрийн хэмжээг тодорхойлохдоо зээлийн дансны хуулга зэрэг шаардлагатай баримт бүрдээгүй, хариуцагчийн төлсөн төлбөрийг зээлийн үүрэгт хэрхэн тооцсон нь тодорхойгүй байхад анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шаардлагыг хангаагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгчээс зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үүргийн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардаж, барьцаа хөрөнгөөр баталгаажсан үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэл гаргав. Зээлдэгч нь зээл авч, төлбөр хийсэн хэдий ч хугацаа хэтрүүлэн төлөөгүйгээс үүссэн маргаан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс тодорхой хэмжээний зээлийн төлбөрийг гаргуулж, үлдэх хэсэг болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүх нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг дутуу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарласан, тооцоололд алдаа гаргасан гэж гомдол гаргав. Зээлдэгчийн төлсөн дүнг буруу тооцсон, гэрээ цуцлах эрхтэй байсан зэрэг үндэслэлүүдийг хөндсөн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх нотлох баримтыг дутуу үнэлсэн, тооцоололд алдаа гаргасан нь шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй гэж үзэв. Зээлдэгч үүргээ зөрчсөн, банк гэрээг цуцлах эрхтэй байсан болох нь тогтоогдож, улмаар анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах асуудлыг шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгч нараас зээлийн үүргийн дагуу төлбөр гаргуулах, улмаар төлөгдөөгүй бол барьцаа хөрөнгөөр баталгаажуулах шаардлагатай. Зээлдэгч нар нь үндсэн зээлийг төлөх боловч хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөхөөс татгалзаж, гэрээний нөхцөлүүд нь эрх тэгш бус, үндэслэлгүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс зээлийн гэрээг цуцалж, хариуцагч нараас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, төлбөл төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг борлуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нарын өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг үндэслэлгүй үнэлсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн хэмээн гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлагын тодорхой бус байдал, гэрээний нөхцлүүдийг зөв тогтоогоогүй, гэрээний үйлчлэл, үр дагаврыг зөв тайлбарлаагүй, хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн эрх зүйн байдлыг тодорхойлоогүй зэрэг үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шат руу буцаахаар шийдвэрлэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхээс нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн тодруулаагүй, хэргийн баримтад эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад оролцогчдын эрх зүйн байдлыг тодорхойлоогүй, улмаар хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн гэж дүгнэв. Тодруулбал, гэрээг цуцлах эсвэл цуцлалтын үр дагаврыг арилгуулах шаардлага эсэх нь тодорхойгүй байхад анхан шатны шүүх үүнийг нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзсан гэж андуурсан. Мөн хэрэгт авагдаагүй гэрээг үндэслэл болгосон, зээлийн тооцооллыг тодруулаагүй, хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн асуудлыг шийдвэрлээгүй нь хууль буруу хэрэглэсэнд тооцогдов.