Тогтоол №22410

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Хариуцагч осол гаргаж нэхэмжлэгчид хүнд гэмтэл учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Б.Даваасүрэн, эрүүл мэндийн гэм хор, эмчилгээний зардал 3,034,876 төгрөг, цалин 1,380,000 төгрөг нийт 4,414,876 төгрөг нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Н.Амарсанаа, 100,000 төгрөгийг зөвшөөрч үлдээлийг үгүйсгэсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-03, **Дугаар**: 104/ШШ2020/00132 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 1,581,580 төгрөг гаргуулж, үлдээлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-26, **Дугаар**: 1368 - **Гомдол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шийдвэрийн хохирлын хэмжээг буруу тогтоосон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж хариуцагчаас 2,403,956 төгрөг гаргуулж, үлдээлийг 2,010,920 төгрөгөөр хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2, 40.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: , **Дугаар**: - **Гомдол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэл тодорхойгүй, цалин татгалзсан байсан ч нэмэгдүүлсэн, цалин нотлогдоогүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны магадлалыг хэвээр үлдээж гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагчийн гэм бурууг шийтгэх тогтоолоор тогтоосон тул Иргэний хуулийн 497.2 хамаарахгүй. - Нэхэмжлэгчийн шаардсан эмчилгээний зардал, нэмэлт бэлдмэл осолтой шалтгаантай тул Иргэний хуулийн 497.1 нийцүүлэн 2,403,956 төгрөг тогтоосон. - Цалингийн зөрүүг ажлын газрын баримтаар нотолсон, Иргэний хуулийн 505.1 нийцүүлэн гаргуулсан. - Хариуцагч буруугаас бусад нотлох баримт үзүүлээгүй, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1 зөрчсөн. - Давж заалдах шатны дүгнэлт бодит, хууль зүйн үндэслэлтэй, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.1-д нийцүүлэн магадлал хэвээр.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас эрүүл мэндэд учруулсан гэм хорын хохиролд мөнгө гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь уг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, нэхэмжлэлийн ихэнх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлээгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангах ёстой гэж үзсэн. Хариуцагч нь эрүүгийн хэргээр ял шийтгүүлж, анхны шийдвэрийг биелүүлсэн бөгөөд нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж маргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Эрүүгийн хэргээр тогтоогдсон үйлдлийг иргэний хэргийн маргаанд үндэслэл болгон авч үзсэн. Гэмтлийн зэргийг тогтоох журмын дагуу тодорхой хугацааны эмчилгээний зардлыг хариуцагчаас гаргуулах нь үндэслэлтэй гэж үзсэн. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн бусад зардлууд нь хариуцагчийн гэм хор учруулсан үйлдэлтэй холбогдохгүй, хугацаа нь таарч тохироогүй гэж үзсэн. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ц.Төмөрхуягт гэм хор учруулсны улмаас эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол учирсан тул эмчилгээ, сувилгаа, оношилгооны болон бусад зардал, цалингийн зөрүү, олох ёстой байсан орлогыг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Төмөрхуягаас гэм хорын хохиролд 81,094,300 төгрөг гаргуулах. Үүнд, эмчилгээ, сувилгаа, оношилгоо, унааны зардал 11,999,000 төгрөг; хөдөлмөрийн чадвараа 90 хувь алдсанаас үүссэн цалингийн зөрүү 18,000,000 төгрөг; хүнсний дэлгүүр ажиллуулж олох ёстой байсан бизнесийн орлого 50,000,000 төгрөг. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, өмнөх шүүхийн шийдвэрээр хохирлыг бүрэн барагдуулсан, эмчилгээний зорилго болон зардал тодорхойгүй, өмнө нь татгалзсан нотлох баримтыг дахин гаргасан гэж маргажээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-15, **Дугаар**: 133/ШШ2020/00360 - **Шийдвэр**: Ц.Төмөрхуягаас эмчилгээний зардалд 2,837,818 төгрөг, замын зардалд 917,600 төгрөг, нийт 3,755,418 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 77,338,882 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-24, **Дугаар**: 22 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүрэн хангаагүй, хууль буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оруулж, эмчилгээний зардлыг 10,896,900 төгрөг, замын зардлыг 1,193,400 төгрөг, нийт 12,090,300 төгрөг гаргуулж, үлдэх 69,004,000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-07, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Зохигчид (Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч) - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчиж, хууль буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн. Хариуцагч өмнөх шийдвэр, магадлалыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, хохирлыг бүрэн барагдуулсан гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг тал бүрээс нь үнэлж, үйл баримтын талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийн, Иргэний хуулийн 497.1, 505.1-д заасан зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Нэхэмжлэгчийн эмчилгээ хийлгэсэн байдал нь учирсан гэмтэлтэй хамааралтай болох, гарсан зардлын хэмжээг хэрэгт авагдсан нотлох баримтаар нотлогдсон. - Хариуцагчийн нэхэмжлэгчийн эмчилгээний зорилго, зардал, асран хамгаалагчгүй явсан зэрэг нөхцөл байдал эргэлзээтэй гэх тайлбар нь нотлох баримтаар тогтоогдоогүй. - Өмнөх шүүхийн шийдвэрээр цалингийн зөрүү, олох ёстой байсан орлоготой холбоотой нэхэмжлэлийг хянан шийдвэрлэсэн гэх дүгнэлт нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасныг зөрчөөгүй. - Иргэний хуулийн 505.2-т заасан хөдөлмөрийн чадвар алдсанаас үүссэн тэтгэврийн зөрүүг нэхэмжлэх эрх нь хэвээр байгаа. - Иймд давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт нь бодит байдалд нийцсэн бөгөөд анхан шатны шүүхийн шийдвэрт оруулсан өөрчлөлт оновчтой болсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг иргэн нөгөө иргэнээс биед нь учруулсан гэм хорын улмаас гарсан эмчилгээний зардлыг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй гомдол гаргаж, нэхэмжлэгч хариуцагчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгуулахаар тайлбар гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, анхан шатны шүүх нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй, зарим зардлын тодорхой бус байдлыг хангалттай анхаараагүй гэж дүгнэн, нэхэмжилсэн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас гаргуулах зардлын хэмжээг өөрчилсөн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн үйлдлээс болж эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохирол гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, үлдсэнийг нь буюу тархи доргилтоос үүдэлгүй, зайлшгүй бус зардлуудыг нэхэмжилсэн гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн эрүүл мэндэд учирсан "тархи доргилт"-той холбоотой зарим хохирлыг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг нэхэмжлэлийн бүх шаардлагыг хангаагүй, нэг талыг барьсан гэж үзэн гомдол гаргасан. Хариуцагч давж заалдах гомдолд хариу тайлбар гаргаагүй. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан нь тогтоогдсон, учруулсан гэм хортой холбогдон гарсан зарим зайлшгүй зардлыг хариуцагч төлөх үүрэгтэй. Гэвч анхан шатны шүүх нотлох баримтыг бүрэн дүүрэн үнэлж чадаагүй, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг буруу үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангасан.