Тогтоол №22384

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хамтран ажиллах гэрээний дагуу хөрөнгө оруулалт хийснээ нотлон мөнгө гаргуулах, хариуцагч нь гэрээ хэлцэл үгүй, алдагдалтай ажилласан тул нэхэмжлэлийг үгүйсгэн, сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, сөрөг болон бие даасан шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, маргааны үйл баримт бүрэн тогтоогдоогүй тул шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хамтран ажиллах гэрээ байгуулагдсан эсэх, хөрөнгө оруулалтын шинж чанар, талуудын үүрэг хариуцлагын хэмжээ зэрэг маргааны гол асуудлууд нь хэргийн баримт болон талуудын тайлбараар бүрэн тогтоогдоогүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Д.Оо, хариуцагч Ж.Э нар 2020 оны 3 дугаар сарын 21-ний өдөр БНХАУ-аас амны хаалт импортлох зорилгоор хэлцэл хийж, Д.Оо 70,000,000 төгрөгийн хөрөнгө оруулсан боловч Ж.Э үүргээ биелүүлээгүй тул Д.Оо хөрөнгөө буцаан шаарджээ. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Оо, гэрээний үүрэгт 70,000,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Ж.Э, нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, хамтран ажиллах гэрээний харилцаа үүссэн, өөрөө ч хохирол амссан гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-10-05, **Дугаар**: 101/ШШ2021/03008 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Ж.Эаас 70,000,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Д.Оод олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасан үндэслэлгүй хөрөнгөжсөнөөс үүсэх үүрэг. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-12-27, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг үнэлээгүй, талуудын хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг бүрэн тодорхойлоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасан үндэслэлгүй хөрөнгөжсөнөөс үүсэх үүргийн хүрээнд нэхэмжлэгчийн шаардах эрх үүссэн гэж дүгнэсэн нь хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. - Талуудын хооронд 2020 оны 3 дугаар сарын 21-ний өдөр байгуулсан хэлцлийн агуулгаас дүгнэхэд Иргэний хуулийн 476.1-д заасан хамтран ажиллах гэрээний харилцаа үүссэн, гэрээ хүчин төгөлдөр. - Нэхэмжлэгч Д.Оо гэрээнд заасан 70,000,000 төгрөгийг Ж.Эын хүсэлтээр "И" ХХК-ийн дансанд шилжүүлсэн нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлсэн. - Хариуцагч Ж.Э хамтран ажиллах гэрээгээр тохиролцсон өөрийн оруулах 50 хувийн хөрөнгийг оруулаагүй нь тогтоогдсон. - Гэрээнд заасан хугацаа дуусгавар болсон боловч Ж.Э үүргээ биелүүлээгүй, бараа бүтээгдэхүүн ирээгүй нь үүргийн зөрчил. - Нэхэмжлэгч Д.Оо хариуцагч Ж.Эын үүргийн зөрчилтэй холбоотойгоор Иргэний хуулийн 225.1-д зааснаар гэрээнээс татгалзах эрхээ хэрэгжүүлсэн. - Үүргийн зөрчлийг арилгах боломжгүй тул нэхэмжлэгч Иргэний хуулийн 205.1-д заасны дагуу гэрээнээс татгалзсаны үр дагавар болох шилжүүлсэн 70,000,000 төгрөгийг буцаан шаардах эрхтэй. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хуулийн үндэслэлийг Иргэний хуулийн 476.1, 205.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлах нь зүйтэй гэж дүгнэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Талууд нүүрс олборлох чиглэлээр хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан боловч нэхэмжлэгчийг үйл ажиллагаанд оролцуулаагүйгээс гэрээнээс татгалзаж, оруулсан хөрөнгө, ашиг гаргуулахаар маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: БНХАУ-ын иргэн. Хамтран ажиллах гэрээнээс татгалзаж, оруулсан хөрөнгө болон нүүрс борлуулсан ашигт 1,910,871,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: "..." ХХК. Гэрээ байгуулсан этгээд компанийг төлөөлөх эрхгүй, хөрөнгө оруулалт компанид ороогүй, нүүрс олборлоогүй тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-27, **Дугаар**: 104/ШШ2020/00217 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 92,349,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,818,522,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 476.1, 479.3, 480.3. Талуудын хооронд хамтран ажиллах гэрээний харилцаа үүссэн гэж дүгнэсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-17, **Дугаар**: 1773 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хэргийн нөхцөл байдал бүрэн тогтоогдоогүй, нотлох баримт шаардлага хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44.2. Хэрэгт авагдсан хятад хэл дээрх баримтууд бүрэн орчуулагдаагүй, хариуцагчийн тусгай зөвшөөрөл зэрэг эрх зүйн байдлыг тодруулах баримт дутуу. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-10-13, **Дугаар**: 001/ХТ2022/00917 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хууль буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх эсвэл нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрээний нэг тал болох "Налайх хөгжил нүүрсний уурхай" нь хариуцагч "..." ХХК-ийн эзэмшлийнх мөн эсэх, тусгай зөвшөөрөлтэй эсэх нь тодорхойгүй байхад хэргийг шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгчийн гаргаж өгсөн зардал, татвар, хураамжтай холбоотой хятад хэл дээрх баримтууд бүрэн орчуулагдаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44.2-т заасан бичгийн нотлох баримтад тавигдах шаардлагыг зөрчсөн. - Хэргийн нөхцөл байдал бүрэн тогтоогдоогүй, нотлох баримтын хүрээнд давж заалдах шатны шүүхээс эрх зүйн дүгнэлт хийх боломжгүй гэсэн дүгнэлт үндэслэлтэй. - Нотлох баримт шаардлага хангаагүй тохиолдолд дээд шатны шүүхээс залруулан дүгнэж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй юм.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай хамтран ажиллах гэрээ байгуулж, хөрөнгө оруулалт хийсэн боловч гэрээний нөхцлөө биелүүлээгүй, мөнгийг буцаан төлөөгүй гэж үзэн, гэрээнээс татгалзаж, төлсөн мөнгөө буцаан гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн хөрөнгө оруулалтыг төлөвлөсөн үйл ажиллагаанд зарцуулсан, харин өөрөө ажлаа алдсанаас болж орлого олж чадаагүй гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн дагуу хариуцагчаас мөнгө гаргуулж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь анхан шатны шүүх хэргийн баримтыг бүрэн дүгнээгүй, нэг талыг барьсан шийдвэр гаргасан гэж үзэж байна. Хамтын ажиллагааны үр дүн, зарцуулалтыг хангалттай тогтоогоогүй гэж гомдолджээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх талуудын хооронд хамтран ажиллах гэрээний харилцаа үүссэнийг зөв тогтоосон боловч гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах, үр дагаварт хамаарах хуулийн зүйл заалтыг буруу хэрэглэсэн. Гэрээний хэрэгжилт, санхүүгийн зарцуулалтыг тодруулах шаардлагатай. Хэргийн бодит байдлыг бүрэн тогтоохгүйгээр шийдвэрлэх боломжгүй тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хамтран ажиллах гэрээний дагуу оруулсан хөрөнгөө буцаан шаардах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн мөнгийг улсын орлогод үлдээсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, шаардлагаа хангуулах буюу хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр гомдол гаргасан. Тухайлбал, талуудын хоорондын тохиролцоог хүчин төгөлдөр гэж үзэх, харьяаллын дагуу нэхэмжлэлийг гардуулж өгөөгүй, худал мэдүүлгийг үндэслэж шийдвэр гаргасан хэмээн гомдолджээ. Давж заалдах шатны шүүх нь хэргийн оролцогчийн эрх зүйн байдал тодорхойгүй, хөрөнгө оруулалтын эх үүсвэр, харилцан тохиролцоог болон гэрээний харилцааг бүрэн тогтоогоогүй гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаахаар шийдвэрлэсэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Зай байхгүй. ҮНДЭСЛЭЛ: Хамтран ажиллах гэрээний талууд нь гэрээнээс гарах, өөрт ногдох хувиа гуравдагч этгээдэд шилжүүлэхэд гэрээний нөгөө талын зөвшөөрлөөс шалтгаална. Хариуцагч нь хамтран ажиллах гэрээний тал биш байхад түүнээс хөрөнгөө шаардах нь эрх зүйн хувьд эргэлзээтэй. Нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл, хэргийн оролцогчийн эрх зүйн байдал тодорхойгүй байхад хэргийг шийдвэрлэсэн анхан шатны шүүхийн алдааг залруулах боломжгүй тул хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.