Тогтоол №21779

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь талийгаачтай байгуулсан зээлийн гэрээний үндсэн дээр үүссэн төлбөрийг хариуцагчаас шаардсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч ихэнх хэсгийг нь эс зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч аль аль нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь шийдвэр нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй, шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, талуудын мэтгэлцэх эрхийг хязгаарласан гэж үзсэн. Хариуцагч нь шүүх нь хэрэгт хамааралтай баримтыг үнэлээгүй, гэр бүлийн гишүүдийг буруу дүгнэсэн, бусад нотлох баримтыг анхаарч үзээгүй гэж гомдолдож байсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хууль буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг хангалтгүй үнэлсэн, талуудын нотлох баримт цуглуулах боломжийг хязгаарласан гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаахаар шийдвэрлэсэн. Ялангуяа, өвлөгчийн авсан эд хөрөнгийг бодитоор үнэлээгүй, энэ талаарх хүсэлтийг хангаагүй нь үндэслэлгүй байсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "..." ХХК-ийн Бор-Өндөр тооцооны төв нь зээлийн гэрээний үүрэгт 15,103,238 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Анхан шат нэхэмжлэлийн хэсгийг хангасан боловч давж заалдах шат бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгожээ. - **Нэхэмжлэгч**: "..." ХХК-ийн Бор-Өндөр тооцооны төв. Зээлийн гэрээний үүргийг хамтран үүрэг гүйцэтгэгч Л.Н, Б.Т нар хариуцах үүрэгтэй гэж үзэв. - **Хариуцагч**: Б.Т, Л.Н. Б.Т нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй, Л.Н нь 1,866,479 төгрөг төлөхийг зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-30, **Дугаар**: 157/ШШ2020/00145 - **Шийдвэр**: Л.Нээс 1,866,479 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов. - **Үндэслэл**: ИХШХШТХ-ийн 57.1, 56.1, УТТХ-ийн 7.1.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-09, **Дугаар**: 226/МА2020/00014 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Л.Н. - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгохыг хүсэв. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгов. - **Үндэслэл**: ИХ-ийн 240.1.2, 451.1.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-05-18, **Дугаар**: 210/МА2022/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шат хуулийг буруу тайлбарлан, хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн үүргийг үнэлээгүй. - **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатад буцаав. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шат Иргэний хуулийн 240.1.2-т заасан үүрэг гүйцэтгэгчийн хувийн байдалтай холбоотой гэж үзсэн нь буруу, учир нь хамтран үүрэг гүйцэтгэгч Л.Н, Б.Т нарын үүрэг хамааралгүй. - Иргэний хуулийн 242.1-д заасан хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн эрх үүргийг шүүх үнэлээгүй, зээл гэр бүлийн хэрэгцээнд ашиглагдсан. - Нэхэмжлэгч зээлийн тооцооллыг тодорхой гаргаагүй, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр давхардсан эсэх нь тодорхой бус тул ИХ-ийн 451.1, 453.1-ийг хэрэглэх нөхцөл бүрдээгүй. - Хяналтын шат хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул буцаах нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээг цуцлан, үндсэн зээл, хүү, зардал гаргуулах нэхэмжлэлтэй холбоотой маргаан. Зээлдэгч нас барсан нь гэрээний үүрэг болон төлбөрт хэрхэн нөлөөлөх нь гол асуудал болсон. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцалж, зээлдэгчээс төлбөр гаргуулах нэхэмжлэлийг Иргэний хуулийн 240.1.2-т заасныг үндэслэн хэрэгсэхгүй болгосон. Учир нь үүрэг гүйцэтгэгч нас барсан тул үүрэг дуусгавар болсон гэж үзсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зээлдэгч нь төлбөр хийх үүргээ зөрчсөн, хамтран үүрэг гүйцэтгэгчээс шаардах эрхтэй гэж үзсэн. Мөн шүүх хариуцагчийн тайлбарыг хангалттай авч үзээгүй гэж гомдолд дурдсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 240.1.2-ыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. Зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээнд хамтран үүрэг гүйцэтгэгч оролцсон байх тул Иргэний хуулийн 242.11-ийн дагуу үүрэг тэнцүү байх бөгөөд үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь аль ч үүрэг гүйцэтгэгчээс үүргийн гүйцэтгэлийг шаардах эрхтэй. Зээлдэгч нас барсан нь бусад хамтран үүрэг гүйцэтгэгчдийн үүргийг үүсгэхгүй. Хариуцагч нэхэмжлэлийн тал хувийг төлөхөөр хүлээн зөвшөөрсөн тул шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хамтран хариуцагч *******аас үндсэн зээлийн төлбөрийн үлдэгдлийн 50 хувийг гаргуулж шийдвэрлэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Цалингийн зээлийн гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах үндсэн нэхэмжлэл, зээлийн гэрээг цуцалж 22,992,909.77 төгрөг гаргуулж барьцаа хөрөнгөөр хангуулах сөрөг нэхэмжлэл. - **Нэхэмжлэгч**: ...ь; зээлийн гэрээнүүдийг Иргэний хуулийн 240.1.2-ын дагуу хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах. - **Хариуцагч**: Хаан банкны Орхон салбар; гэрээнүүд хүчин төгөлдөр, Иргэний хуулийн 242.3, 451.1-ийн дагуу бүх төлбөрийг гаргуулж барьцаагаар хангуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-06-24, **Дугаар**: 142/ШШ2019/00826 - **Шийдвэр**: Үндсэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлээс 10,721,474.42 төгрөгийг хангаж үлдэх 12,271,435.35 төгрөг болон барьцаагаар хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгов. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1, 225.1, 242.11, 451.1; гэрээнүүд хүчин төгөлдөр, хамтран үүрэг тэнцүү. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-10, **Дугаар**: 132 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шат Иргэний хуулийн 242.11-ийг буруу хэрэглэж сөрөг нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хангасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-23, **Дугаар**: 001/ХТ2021/00247 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч болон Нэхэмжлэгч - **Гомдолын шалтгаан**: Анхан, давж заалдах шүүх Иргэний хуулийн 240.1.2, 242.3, 451.3, барьцааны зохицуулалтыг буруу хэрэглэж сөрөг нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хангасан. - **Шийдвэр**: Хариуцагчийн гомдлын зарим хэсгийг хангаж барьцаа хөрөнгөөр үүрэг хангуулах, 12,271,435 төгрөгийг нэмж гаргуулах өөрчлөлт оруулав, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхив. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зээлийн гэрээнүүд Иргэний хуулийн 451.1-д нийцүүлэн хүчин төгөлдөр, нэхэмжлэгчийн Иргэний хуулийн 57-60 үндэслэл тогтоогдоогүй. - Зээлийн үүрэг хамтран гүйцэтгэгчид шилжих бөгөөд Иргэний хуулийн 242.3-ын дагуу бүхэлд шаардах боломжтой. - Иргэний хуулийн 240.1.2 нь зөвхөн үндсэн зээлдэгчийн нас барсанд хамаарахгүй, хамтран үүрэг хэвээр. - Барьцааны гэрээ Иргэний хуулийн 166.1, 175.1-д нийцүүлэн хүчин төгөлдөр, нас барснаар дуусгавар болохгүй, 155.3, 169.3, 171.1-ээр өмчлөл шилжихэд нөлөөлөхгүй. - Анхан, давж заалдах шүүхийн барьцааны шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон дүгнэлт буруу.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь нас барсан ханийнхаа нэр дээр байгуулсан цалингийн зээлийн гэрээг дуусгавар болгуулахыг шаардсан. Нэхэмжлэгч нь гэрээний үүрэг нь ханийн цалингаас шууд хамааралтай, түүний нас барснаар гүйцэтгэх боломжгүй болсон гэж үзсэн. Хариуцагч нь нэхэмжлэгч нь хамтран зээлдэгч байсан тул үүргийг хүлээх ёстой гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, зээлийн гэрээг дуусгавар болгож, хариуцагчаас улсын тэмдэгтийн хураамжийг нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. Хуулийн холбогдох хэсгүүдийг зээлдэгч нас барснаар үүрэг дуусгавар болдог гэж тайлбарласан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, тэр дундаа Иргэний хуулийн 240, 242 дугаар зүйлүүдийг хамтран зээлдэгчийн үүрэгт хэрхэн хамаарахыг буруу тайлбарласан гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүх нь хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн, баримт нотолгоог хангалтгүй бүрдүүлэх, үнэлэхдээ алдаа гаргасан гэж үзэн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг тогтоогоогүй, гэрээний хуулбар баримтууд нь хуулийн шаардлага хангахгүй байхад шийдвэр гаргасан, мөн нэхэмжлэлийн шаардлагыг тодруулаагүй зэрэг нь хэрэг хянан шийдвэрлэх журмын ноцтой зөрчил болсон гэж дүгнэсэн.