Тогтоол №10529

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлдэгч нас барсны улмаас түүний өв залгамжлагчаас зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үүргийг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчийн өв залгамжлагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч, хариуцагч талууд анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой гомдол гаргасан. Хариуцагч нь өвлөн авсан хөрөнгийн хэмжээгээр үүрэг хариуцна, зээлийн гэрээ нь хувийн шинж чанартай, зээлдэгч нь авсан зээлээ барагдуулсан гэж маргасан. Нэхэмжлэгч тал бэлэн мөнгө шилжүүлсэн баримт, гэрчийн мэдүүлгийг шүүх зөв үнэлээгүй гэж маргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хуулийг буруу хэрэглэсэн, хэргийг бүрэн бус шалгасан гэж үзэв. Зээлийн гэрээ байгуулагдсан, зарим зээлүүд нь хуулийн шаардлагыг хангаагүй, заримыг нь өвлөгч хариуцахгүй гэх зэрэг үндэслэлүүд тогтоогдов. Өвлөгч нь өвлөн авсан хөрөнгийн хэмжээнд үүрэг хариуцна, учир нь зээлийн гэрээнүүд нь хувийн шинж чанартай бус, зээлдэгчийн бизнесийн үйл ажиллагаатай холбоотой байсан болох нь тогтоогдсон. Мөн зарим зээлийн хүүг хэт өндөр тогтоосон, бэлэн мөнгө шилжүүлсэн талаарх баримт хангалтгүй гэж үзэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Т.Д нь талийгаач Г.Эрхэмбаярт амаар зээл олгосон бөгөөд зээлийн үлдэгдлийг талийгаачийн өвлөгч болох хариуцагч М.Ц болон М.Ц өөрөөс зээлсэн мөнгийг нийлүүлэн 15,492,000 төгрөгийг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Талийгаач Г.Эрхэмбаярт нийт 58,500,000 төгрөг зээлдүүлж, 46,086,000 төгрөгийг буцаан авсан тул зээлийн үлдэгдэл 12,413,000 төгрөгийг, мөн хариуцагч М.Цгаас зээлсэн 3,079,000 төгрөгийг нийт 15,492,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагаас зээлдэгчийн үүрэгт 1,079,000 төгрөгийг хүлээн зөвшөөрч, бусад шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-06-08, **Дугаар**: 145/ШШ2018/00496 - **Шийдвэр**: Хариуцагч М.Цгаас зээлдэгчийн үүрэгт 1,079,300 төгрөг, өвлөгчийн үүрэгт 3,073,860 төгрөг тус тус гаргуулж, нийт 4,153,160 төгрөгийг нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх 11,339,140 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 535.1, 535.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-12, **Дугаар**: 204/МА2018/00020 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч болон Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх өвлөгдсөн эд хөрөнгийн үнийг хангалттай нотлоогүй, шинжээч томилох хүсэлтийг шийдвэрлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6-д заасан шүүхийн үүргээ биелүүлээгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-28, **Дугаар**: 204/МА2018/00020 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг үнэлэхдээ хууль зөрчсөн, шинжээч томилох хүсэлтийг анхан шатны шүүх зөв шийдвэрлэсэн байхад давж заалдах шатны шүүх хэтрүүлэн дүгнэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч нь Иргэний хуулийн 520.1-д зааснаар хууль ёсны өвлөгч болох М.Цгаас өвлүүлэгчийн гүйцэтгэвэл зохих үүргийг өвлөн авсан эд хөрөнгийн хэмжээнд хүлээх үүргийг Иргэний хуулийн 535.1-д зааснаар гаргуулахаар нэхэмжилсэн. - Хэрэгт авагдсан өвлөх эрхийн гэрчилгээний хавсралтад өвлөгдсөн гэх эд хөрөнгийг өвлөгч өөрөө үнэлсэн нь нэхэмжлэгч талын хүсэлтээр хөндлөнгийн шинжээчээр үнэлүүлэх шаардлагатай байсан. - Шүүх нэхэмжлэгчийн шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6-д заасан шүүхийн үүргээ биелүүлээгүй гэж давж заалдах шатны шүүх зөв дүгнэсэн. - Хяналтын шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтын хүрээнд дүгнэлт хийж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн. - Давж заалдах шатны шүүх зохигчдын гомдолд өөрийн эрх хэмжээний хүрээнд дүгнэлт хийж, хариуцагчийн гомдлыг хангаагүй тул хариуцагчаас төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамжийг улсын орлогод хэвээр үлдээсэн нь хууль зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний үлдэгдэл болон хүү гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч зээл авснаа хүлээн зөвшөөрч, төлсөн дүнгээ мэдүүлсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний зээлийн үлдэгдэл гаргуулж, нэхэмжлэгчийн илүү нэхэмжилсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй, хууль бус гэж үзэн давж заалдсан. Шүүх хуралдаанд оролцох, баримт гаргаж өгөх эрхээ бүрэн эдэлж чадаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчигдсөнийг гомдолд дурдсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүх нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад оролцогчдын хуулиар олгогдсон эрхийг бүрэн хангаж өгөөгүй, мэтгэлцэх зарчмыг алдагдуулсан, нотлох баримтыг бүрэн шалгаж амжаагүй зэрэг үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүх рүү буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үнийг гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргээ хангуулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч, хариуцагч аль аль нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлээгүй гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн бүх шаардлагыг хангаж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулах заалт оруулахыг хүссэн. Хариуцагч нь хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг хасахыг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ талуудын эрх тэгш байдал, мэтгэлцэх зарчмыг хангуулаагүй, хариуцагчийн эрх зүйн туслалцаа авах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй, нэхэмжлэлийн хоёр дахь шаардлагыг шийдвэрлээгүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нарт зээлдүүлсэн мөнгө, хүү, төлөөгүйгээс учирсан хохирлыг шаардсан. Хариуцагчид зээлийн гэрээг хүлээн зөвшөөрч, өөрт ногдох хэсгийг төлөхөө илэрхийлсэн боловч нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг эс зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үлдсэн шаардлага болон газрыг төлбөрт тооцох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч тал үндэслэлгүй хэмжээний хүү, хохирол шаардсан, гэрчийн мэдүүлгийг хууль бусаар ашигласан гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлага болон түүний үндэслэл тодорхойгүй байсан. Мөн эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад бүрдүүлсэн гэрчийн мэдүүлгийг үндэслэл болгосон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуультай нийцээгүй. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.